HK01 dẫn thông tin từ Đài truyền hình Trung ương Trung Quốc CCTV, bột làm từ gián Mỹ đang được rao bán trên mạng như một lựa chọn thay thế bột protein whey. Người bán quảng cáo sản phẩm chứa 70-80% protein, giá chưa bằng một phần mười whey, thu hút sự chú ý của những người muốn tiết kiệm chi phí tăng cơ.
Một số sản phẩm có giá dưới 20 NDT cho 500 g, được giới thiệu là nguồn bổ sung protein vừa rẻ vừa hiệu quả. Tuy nhiên, khi tìm kiếm trên mạng, phóng viên CCTV phát hiện bao bì nhiều loại không ghi rõ nhà sản xuất và thiếu chứng nhận chất lượng. Có sản phẩm mang nhãn "bột gián hoang dã" nhưng không kèm báo cáo kiểm nghiệm, chủ yếu được rao bán dưới danh nghĩa thuốc Đông y.
Bột làm từ gián được quảng cáo là có hàm lượng protein cao. Ảnh: CCTV
Sự chú ý dành cho bột gián xuất hiện trong bối cảnh giá bột protein tại Trung Quốc tăng liên tục trong hai năm qua. Trên mạng xã hội và tại các phòng gym, nhiều người tập phản ánh chi phí bổ sung dinh dưỡng ngày càng cao.
Một gói whey 1,8 kg của thương hiệu nội địa được bán với giá 399 NDT hồi tháng 3, nay lên 469 NDT, tăng khoảng 17,5%. Một số thương hiệu khác cũng ghi nhận mức tăng từ 10% đến 20%.
Whey là loại protein được sử dụng phổ biến trong các sản phẩm bổ sung dinh dưỡng thể thao nhờ khả năng tiêu hóa, hấp thu nhanh và thuận lợi trong sản xuất. Nhu cầu đối với các sản phẩm này tăng khi người tiêu dùng quan tâm hơn đến sức khỏe và chế độ ăn.
Nhà phân tích ngành sữa Song Liang, trưởng nhóm chuyên gia kinh tế của Liên minh Công nghiệp Sữa Nông trại Quốc doanh Trung Quốc, nhận định giá bột protein tăng chủ yếu do nguyên liệu và chi phí nhập khẩu đắt hơn.
Dù được quảng cáo có hàm lượng protein cao, bột gián chưa có cơ sở để được xem là sản phẩm thay thế tương đương whey. Theo báo cáo của CCTV, các loại bột protein trên thị trường Trung Quốc phải đáp ứng những tiêu chuẩn an toàn thực phẩm tương ứng với loại sản phẩm và nguồn nguyên liệu. Trong đó có tiêu chuẩn dành cho đồ uống, bột whey và bột protein whey, quy định yêu cầu về an toàn nguyên liệu, chất gây ô nhiễm và vi sinh vật.
Trong khi đó, báo cáo nêu Trung Quốc chưa có tiêu chuẩn an toàn thực phẩm riêng cho bột gián. Nếu nguyên liệu thực sự là gián hoang dã như lời người bán, sản phẩm còn có nguy cơ mang theo nhiều vi sinh vật gây bệnh.
Ông Rao Zhiyong, trưởng khoa Dinh dưỡng lâm sàng tại Bệnh viện Tây Trung Quốc thuộc Đại học Tứ Xuyên, giải thích ngay cả gián đáp ứng điều kiện vệ sinh cũng có thành phần axit amin chưa cân đối. Bột gián có hàm lượng tryptophan và leucine thấp, trong khi leucine đóng vai trò quan trọng trong quá trình tổng hợp protein cơ bắp. Vì vậy, sản phẩm khó thay thế bột protein truyền thống chỉ dựa vào hàm lượng protein được quảng cáo.
Chuyên gia khuyến nghị người có nhu cầu bổ sung protein nên ưu tiên nguồn thực phẩm trong chế độ ăn hằng ngày, tránh sử dụng bột protein tùy tiện hoặc quá mức.
Phạm Linh (Theo HK01, CCTV)
