Tuổi 45 là cột mốc nhiều người bắt đầu nhận ra cơ thể không còn dễ chiều như trước. Một đêm thiếu ngủ có thể khiến bạn mệt mỏi cả ngày. Ăn uống như cũ nhưng vòng eo vẫn tăng. Leo vài tầng cầu thang đã thở dốc, trong khi cơ bắp và làn da mất nhiều thời gian hơn để phục hồi. Lão hóa thực tế diễn ra âm thầm từ sớm và tốc độ thay đổi ở mỗi người không giống nhau. Tuy nhiên, sau tuổi 45, những biến động của hormone cùng các thay đổi tự nhiên theo tuổi khiến một số cơ quan và hệ thống có thể già đi nhanh hơn.
Não bộ
Sau tuổi 45, nhiều phụ nữ bắt đầu hay quên những việc nhỏ, khó tập trung hơn, phần nào liên quan đến sự thay đổi nội tiết tố trong giai đoạn tiền mãn kinh. Ảnh: Health
Não không ngừng hoạt động khi chúng ta già đi nhưng một số chức năng có thể trở nên chậm hơn. Sau tuổi 45, nhiều người bắt đầu thấy mình hay quên những việc nhỏ, khó tập trung khi làm nhiều việc cùng lúc hoặc mất nhiều thời gian hơn để ghi nhớ thông tin mới. Ở phụ nữ, tình trạng này có thể rõ hơn trong giai đoạn tiền mãn kinh và mãn kinh. Sự thay đổi estrogen có thể ảnh hưởng đến giấc ngủ, tâm trạng và khả năng tập trung. Não bộ đặc biệt sợ những yếu tố như thiếu ngủ kéo dài, căng thẳng, ít vận động, tăng huyết áp và cô lập xã hội. Vì vậy, muốn giữ não trẻ lâu không chỉ cần rèn trí nhớ mà còn cần ngủ đủ, tập thể dục, duy trì các mối quan hệ và thường xuyên học hỏi điều mới.
Cơ bắp
Cơ bắp là một trong những phần thay đổi rõ nhất khi bước vào tuổi trung niên. Nhiều người nhận thấy cơ thể dễ tăng mỡ nhưng khó săn chắc như trước. Sức mạnh giảm, khả năng giữ thăng bằng kém hơn và thời gian hồi phục sau vận động dài hơn. Nếu không vận động thường xuyên, quá trình mất cơ sẽ diễn ra nhanh hơn theo tuổi. Điều này đặc biệt đáng lưu ý với phụ nữ sau tuổi 45, bởi sự thay đổi hormone và lối sống ít vận động có thể khiến khối cơ giảm, trong khi mỡ bụng tăng. Đi bộ rất tốt nhưng chưa đủ để bảo vệ cơ bắp. Sau tuổi 45, nên kết hợp thêm các bài tập sức mạnh như squat, nâng tạ nhẹ, chống đẩy hoặc tập với dây kháng lực. Cơ bắp khỏe không chỉ giúp cơ thể thon gọn mà còn là vốn liếng quan trọng để duy trì khả năng vận động khi về già.
Xương và khớp
Sau tuổi 45, nhiều phụ nữ thường xuyên đau nhức xương khớp, nhất là vùng lưng, gối và cổ vai gáy, do quá trình lão hóa cùng sự suy giảm hormone. Ảnh: PMS
Nhiều người chỉ thực sự quan tâm đến xương khi bắt đầu đau lưng, đau gối hoặc được chẩn đoán loãng xương. Thực tế, xương cũng mất dần mật độ theo tuổi và quá trình này có thể diễn ra nhanh hơn ở phụ nữ sau mãn kinh. Sự suy giảm estrogen làm tăng nguy cơ mất xương. Trong khi đó, ít vận động khiến cơ bắp yếu đi, các khớp kém linh hoạt và nguy cơ té ngã tăng cao hơn. Tập các bài chịu trọng lượng như đi bộ, leo cầu thang, tập sức mạnh, bổ sung đủ protein, canxi và vitamin D là những cách giúp bảo vệ hệ xương khớp. Tuy nhiên, không nên đợi đến khi đau mới bắt đầu quan tâm đến xương.
Tim và mạch máu
Tim có thể vẫn hoạt động bình thường trong nhiều năm nhưng các yếu tố như tăng huyết áp, cholesterol cao, đường huyết cao hay mỡ bụng thường tích lũy âm thầm từ tuổi trung niên. Sau tuổi 45, mạch máu có xu hướng kém đàn hồi hơn. Ở phụ nữ, nguy cơ tim mạch cũng có thể tăng sau giai đoạn mãn kinh. Điều đáng lo là nhiều vấn đề về tim mạch không gây triệu chứng rõ ràng ở giai đoạn đầu. Vì vậy, việc kiểm tra huyết áp, đường huyết và mỡ máu định kỳ quan trọng hơn nhiều so với việc chỉ chờ cơ thể xuất hiện dấu hiệu bất thường. Một thói quen đơn giản nhưng hiệu quả là duy trì vận động hằng ngày. Đi bộ nhanh, đạp xe, bơi hoặc tập thể dục đều đặn giúp tim làm việc hiệu quả hơn.
Da
Da là cơ quan cho thấy dấu hiệu tuổi tác rõ ràng nhất. Sau tuổi 45, nhiều người nhận thấy da khô hơn, dễ chảy xệ, xuất hiện nhiều nếp nhăn và đốm nâu. Theo tuổi, cơ thể sản xuất ít collagen và elastin hơn. Khi estrogen suy giảm, da cũng có thể mất đi một phần độ ẩm và độ đàn hồi. Ánh nắng mặt trời, hút thuốc, thức khuya và căng thẳng kéo dài có thể đẩy nhanh quá trình này. Chống nắng vẫn là một trong những việc quan trọng nhất để làm chậm lão hóa da. Bên cạnh đó, ngủ đủ, ăn uống cân bằng và duy trì chu trình chăm sóc da phù hợp cũng giúp làn da duy trì vẻ khỏe mạnh.
Thận và hệ chuyển hóa
Sau tuổi 45, chức năng thận và tốc độ chuyển hóa có thể suy giảm dần, khiến cơ thể dễ tích mỡ, tăng cân và đối mặt với nhiều vấn đề sức khỏe hơn. Ảnh: Women's Healthcare
Sau tuổi trung niên, thận vẫn có thể hoạt động tốt nhưng khả năng lọc của cơ quan này có xu hướng giảm dần theo tuổi. Những người mắc tăng huyết áp, đái tháo đường hoặc thừa cân cần đặc biệt chú ý vì đây đều là những yếu tố có thể làm tổn thương thận theo thời gian. Cùng lúc đó, quá trình trao đổi chất của cơ thể có thể trở nên chậm hơn do giảm khối cơ và thay đổi hormone. Đó là lý do nhiều người nhận thấy cân nặng dễ tăng hơn sau tuổi 45. Tuy nhiên, chậm trao đổi chất không phải số phận không thể thay đổi. Duy trì cơ bắp, vận động thường xuyên và ăn uống hợp lý có thể giúp cơ thể sử dụng năng lượng hiệu quả hơn.
Tuổi 45 là lúc đầu tư cho những năm sau
Không có cơ quan nào đột nhiên già đi ngay khi chúng ta bước sang tuổi 45. Những thay đổi thường diễn ra từ từ và chịu ảnh hưởng bởi cả tuổi tác lẫn cách chúng ta sống. Đây là giai đoạn phù hợp để tập trung vào những thói quen có lợi lâu dài: vận động đều, tập sức mạnh, ăn đủ protein, ngủ đủ giấc, chống nắng, kiểm tra sức khỏe định kỳ và kiểm soát các chỉ số như huyết áp, đường huyết, cholesterol. Cơ thể không thể trẻ mãi nhưng chăm sóc tốt từ tuổi 45 có thể giúp nhiều cơ quan bước vào tuổi già với tốc độ chậm hơn.
Vienne (Theo VeryWell Health, Cleveland Clinic)
