Kẻ ám sát ông Shinzo Abe tại tòa. Ảnh: AP
Ngày 21/1, Tòa án quận Nara tuyên phạt Tetsuya Yamagami, 45 tuổi, mức án tù chung thân vì hành vi bắn chết ông Abe trong một cuộc vận động tranh cử ngoài trời vào tháng 7/2022. Bản án đúng với mức hình phạt mà các công tố viên đã đề nghị.
Phiên tuyên án khép lại quá trình xét xử Yamagami, người đã thừa nhận tội giết người cùng nhiều cáo buộc khác, bao gồm chế tạo thuốc súng và phá hoại tài sản. Ngay từ khi phiên tòa bắt đầu vào cuối tháng 10, bị cáo đã nhận tội trước hội đồng xét xử có sự tham gia của thẩm phán và hội thẩm nhân dân.
Tại tòa, Yamagami khai động cơ gây án xuất phát từ mối hận thù đối với Giáo hội Thống nhất, tổ chức tôn giáo mà mẹ anh ta mù quáng tin theo và dốc tiền quyên góp trong nhiều năm, khiến gia đình rơi vào cảnh tan nát. Bị cáo cho rằng cựu Thủ tướng Abe là người có quan hệ thân cận với tổ chức này và vì vậy trở thành mục tiêu.
Trong lúc chủ tọa phiên tòa, thẩm phán Shinichi Tanaka, đọc bản án, Yamagami ngồi bất động, cúi đầu và gần như không bộc lộ cảm xúc. Thẩm phán nhận định dù bị cáo trải qua nhiều biến cố nghiệt ngã trong cuộc đời, những điều đó không đủ để xem xét giảm nhẹ hình phạt.
Tòa cho rằng vụ nổ súng là hành vi đặc biệt tàn nhẫn và nguy hiểm, không thể biện minh bằng hoàn cảnh cá nhân. Theo hội đồng xét xử, Yamagami đã ngoài 40 tuổi vào thời điểm gây án, là người trưởng thành, có đầy đủ nhận thức về chuẩn mực xã hội và ý thức được tính chất phản xã hội của việc tước đoạt mạng sống người khác.
Trước tòa, Yamagami cho biết bị rơi vào trạng thái tuyệt vọng và khủng hoảng khi thấy ông Abe xuất hiện trong một video chúc mừng sự kiện của tổ chức liên quan đến Giáo hội Thống nhất vào năm 2021. Anh ta khai điều này khiến cảm giác oán hận tích tụ trong thời gian dài bùng phát.
Yamagami tại hiện trường trước khi ám sát ông Shinzo Abe. Ảnh: Japan News
Hồ sơ vụ án cho thấy Yamagami từng hai lần thất bại khi tìm cách tấn công các nhân vật cấp cao của giáo hội bằng dao và bom xăng vào các năm 2018 và 2019. Từ năm 2020, anh ta bắt đầu tự chế tạo súng, ban đầu nhắm vào các lãnh đạo tôn giáo chứ chưa phải cựu thủ tướng.
Chỉ vài ngày trước vụ nổ súng, Yamagami thay đổi mục tiêu khi nhận ra các lãnh đạo giáo hội không đến Nhật Bản do hạn chế đi lại vì Covid-19. Khó khăn tài chính, nợ nần chồng chất sau khi nghỉ việc cũng được cho là yếu tố thúc đẩy bị cáo quyết định ra tay với ông Abe.
Một trong những điểm trọng tâm của phiên tòa là cân nhắc mức độ ảnh hưởng của tuổi thơ bất hạnh và hoàn cảnh gia đình đối với hành vi phạm tội. Luật sư bào chữa lập luận rằng Yamagami là nạn nhân của sự lạm dụng tôn giáo kéo dài, song phía công tố nhấn mạnh bị cáo đã tính toán kỹ lưỡng và chuẩn bị công phu cho vụ giết người.
Theo cáo trạng, Yamagami đã lắp ráp tổng cộng 10 khẩu súng tự chế trong một căn hộ tại Nara và nhiều lần thử bắn ở vùng núi trước khi thực hiện vụ ám sát. Công tố viên khẳng định việc dùng bạo lực để trả thù hay phản đối bất công xã hội không bao giờ có thể được chấp nhận, đồng thời cho rằng ông Abe đã bị sử dụng như một công cụ để tấn công Giáo hội Thống nhất.
Vụ ám sát ông Abe - thủ tướng tại vị lâu nhất trong lịch sử Nhật Bản - gây chấn động trong một quốc gia vốn có tỷ lệ tội phạm liên quan đến súng cực thấp. Sự việc cũng làm dấy lên làn sóng chỉ trích mạnh mẽ nhằm vào các tổ chức tôn giáo bị cáo buộc lạm dụng tài chính và tinh thần tín đồ.
Tùng Anh (Theo Japan Times)
