Vẫn mong làm cảnh sát

Tướng Cao Ngọc Oánh.

Tiếng là thân thiết, hiểu ông nhưng khi đặt vấn đề, ông đã dứt khoát “không phỏng vấn, không bàn công việc”. Nhưng với một người tâm huyết, máu lửa với nghề như ông, chuyện gì rồi thì cũng dính dáng đến công việc.

Ông là người sắc sảo, giỏi nghề lại đứng đầu cơ quan Cảnh sát điều tra ở Việt Nam nhưng đã không thể tự điều tra, minh oan cho mình trước những thông tin liên quan đến chạy án trong vụ PMU18.

Thừa nhận về công tác ở vị trí mới nhàn hơn, thanh thản hơn, có thời gian đi cơ sở nhiều hơn nhưng ông vẫn thấy thiêu thiếu. “Ở đây môi trường làm việc tốt, anh em giúp đỡ, tạo điều kiện làm việc. Nhưng tất bật với công việc điều tra quen rồi, làm việc với cường độ cao quen rồi nên không tránh khỏi những lúc thấy hụt hẫng, nhớ nghề khi còn làm Thủ trưởng Cơ quan Cảnh sát điều tra”, tướng Oánh bộc bạch.

Hơn 35 năm làm cảnh sát, đi lên từ cơ sở, năm 2000, từ vị trí Giám đốc công an tỉnh Quảng Bình, ông được điều động về làm Cục trưởng Cục cảnh sát điều tra tội phạm về quản lý kinh tế và chức vụ (C15). Sau đó, C15 đã phá rất nhiều vụ án lớn như vụ Lã Thị Kim Oanh hay hàng loạt vụ chiếm đoạt tiền hoàn thuế GTGT. Vừa đấu tranh, vừa kiến nghị sửa đổi, hoàn thiện chính sách, C15 đã khiến mỗi năm nhà nước không mất đi hơn 10.000 tỷ đồng.

Được tổ chức phân công về làm “hậu cần”, ông bảo “điều về đâu thì cũng chấp hành và nỗ lực hoàn thành nhiệm vụ. Nhưng, sở trường của mình là điều tra nên nếu được làm ở Tổng cục Cảnh sát, hiệu quả sẽ cao hơn”.

Còn nhớ khi Bộ Công an ra kết luận, khẳng định ông không chạy án, không liên quan đến Tôn Anh Dũng, ông đón nhận thông tin ấy rất dửng dưng. “Sự thật là thế có gì mà vui?”, ông nói.

Biết ông còn mang nặng tâm trạng PMU18, tôi gạn hỏi “giả thiết ông là thiếu tướng Phạm Xuân Quắc còn tướng Quắc là cấp trên như vị trí của ông, ông sẽ ứng xử thế nào?”, ông trả lời, đại ý rằng trong hoạt động tố tụng, không chỉ tìm cách buộc tội mà phải minh oan cho người ta.

"Như ở vụ án vườn điều, chính tôi đã đưa ra quyết định giải tỏa vườn điều và đây là vụ bị oan. Ba thế hệ với 9 người bị hàm oan. Chúng tôi đã mất bao công sức mới minh oan được cho họ. Hay như Phạm Văn Cường, thương binh, công tác ở Sở LĐ-TBXH bị bắt về tội lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản. Gia đình tiêu tan, vợ phải bỏ vào Đắc Lắc đi làm thuê, con phải bỏ học. Dù chúng tôi đã minh oan cho Cường nhưng những mất mát của gia đình Cường làm sao cứu vãn được nữa. Đó không phải là những bài học đau đớn sao?.

Đã làm tố tụng thì không được phép phân biệt cán bộ hay dân. Tất cả đều phải được đối xử như nhau, phải khách quan. Không thể và không được phép vì cá nhân mà ảnh hưởng đến tính khách quan, chính xác của quá trình điều tra, tố tụng".

Tôi tiếp tục gạn hỏi: “Dường như vụ việc của ông đã kéo dài quá lâu mới ra được kết luận. Giả sử được quay ngược thời gian về tháng 3-2006, ông có thay đổi các biện pháp để sớm được minh oan?”. “Từ khi người ta báo cáo về tôi đến thời điểm diễn ra Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ X quá ngắn. Tôi đã làm hết sức. Văn bản báo cáo, giải trình đã gửi khắp nơi. Nên nếu có quay ngược thời gian, tôi cũng chỉ có thể làm đến vậy mà thôi”.

Ông tin là tổ chức sẽ minh oan cho ông. Và, sau cùng thì ngày đó cũng đến. Tháng 1, lãnh đạo Bộ Công an sau khi nghe, đánh giá kỹ lưỡng kết qủa thanh tra, kiểm tra và điều tra đã khẳng định ông không liên quan đến chạy án. Như vậy, sau gần một năm bị rút khỏi ban chuyên án về vụ PMU18 (tháng 3/2006), những nghi vấn liên quan đến ông đã được làm sáng tỏ.

Nhưng, khi vụ việc sáng tỏ thì ông đã không còn là Thủ trưởng Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an. Tháng 7/2006, Bộ Công an đã quyết định ông thôi không làm Thủ trưởng Cơ quan cảnh sát điều tra và rút ông về làm chuyên viên Văn phòng Bộ Công an.

Nhân nói về trường hợp tướng Oánh, một lãnh đạo Bộ Công an đã đưa ra ví dụ rất đúng và rất “đau”, đại ý rằng cả đời người có khi chỉ có một cơ hội. Nếu không kịp nắm bắt lấy thì cũng như chuyến tàu đã đi qua, bỏ lại anh ở sân ga.

Hồi bị nghi ngờ “dính” vào PMU18, tướng Oánh là đại biểu tham dự Đại hội Đảng X. Một số người còn tiết lộ ông là ứng cử viên vào Ban chấp hành Trung ương với số phiếu tín nhiệm cao, có khả năng sau này làm Thứ trưởng. Nhưng, thông tin về ông đã không được làm sáng tỏ trước Đại hội nên ngay cả việc dự Đại hội, ông cũng không được tham gia.

Thế nhưng, nghịch lý là vị lãnh đạo tối cao của cơ quan cảnh sát điều tra lại không tự minh oan được cho mình. Ông theo quy định, theo tổ chức. Và cuối cùng thì tổ chức đã kết luận, giải quyết sáng tỏ trường hợp ông. Song, trường hợp của ông đã khiến không ít người phải đặt câu hỏi: trên mặt trận đấu tranh chống tham nhũng, Đảng, pháp luật không loại trừ ai. Điều tra, làm rõ trường hợp của ông đã thể hiện sự “nghiêm”. Nhưng, trong vụ này đã minh chưa? Lớn hơn là bài học rút ra trong công tác bảo vệ cán bộ trên mặt trận rất phức tạp này. Giả thiết có trường hợp lợi dụng đấu tranh chống tham nhũng để bôi nhọ, hạ bệ một ai đó thì sao?  

Ngay từ khi nhận được đơn thư tố cáo vụ việc ở PMU18, lãnh đạo Tổng Cục cảnh sát đã nghiên cứu, đánh giá cẩn trọng, kỹ càng về vụ án. Sau khi thống nhất lập án, ông Oánh đã giao vụ việc này cho Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về trật tự xã hội (C14) điều tra.

Sau khi Bùi Quang Hưng bị bắt trong vụ đánh bạc, những sai phạm của Bùi Tiến Dũng và một số cán bộ khác đã lần lượt được phát hiện. Nhiều báo bầu chọn PMU18 là vụ án tiêu cực số một trong năm 2006.

Nếu xét về tính chất chính trị của vụ án, nhân thân người có dấu hiệu phạm tội và số người liên quan (13 bị can) thì đây là vụ điển hình về tiêu cực trong năm. Song, kết quả điều tra đến nay cho thấy, nếu xét về thiệt hại kinh tế và số tiền tham ô trong vụ án này thì với kết quả điều tra hiện nay, vụ án này còn nhỏ so với một số vụ khác. Có lần hỏi ông về tại sao không giao cho C15, ông nói do tin tưởng C14 sẽ làm được. Giờ, chắc ông phải hối hận với quyết định của mình.

Vấn đề đặt ra là có phải trong quá trình điều tra, ông đã nhận thấy quyết định giao vụ án cho C14 là sai lầm nên đã mắng một số điều tra viên? Khi đề cập vấn đề này, ông nói hồi ấy không hề nghi ngờ gì C14, “tôi không quát tháo, chỉ nói hơi găy gắt. Thái độ đó không phải vì bao che cho Bùi Tiến Dũng mà vì tôi là Thủ trưởng Cơ quan điều tra mà không được báo cáo. Nhiều phóng viên đã gọi điện hỏi. Qua họ tôi mới biết Dũng tổng đã bị bắt. Sau đó, khi gọi cho anh Huynh, Trưởng phòng 9, C14 về việc này. Tôi nói với Huynh không ai ngăn cản chú bắt Dũng, nhưng chú làm thì phải báo cáo”.

Hồi bị rút khỏi ban chuyên án rồi thôi làm Thủ tưởng điều tra, có bận ông bộc bạch “có thời điểm tôi như sống trong môi trường không trọng lượng. Thấy mình cứ lơ lửng… Nhiều đêm choàng tỉnh dậy ngồi suy tư, trăn trở. Vợ có hỏi chỉ nói là ngủ mơ. Bạn bè, anh em gọi điện động viên, cảm động lắm nhưng cũng vẫn phải nói cứng. Biết mình không dính dáng, không liên quan nhưng lòng vẫn nóng như lửa đốt. Tại sao việc của mình chưa kết luận…?”

Vị Thủ trưởng điều tra cứng rắn là thế nhưng mỗi lần nhắc đến Tôn Anh Dũng, lòng lại đầy cảm xúc. Vừa hận, vừa thương người cùng quê bồng bột. Chỉ vì nể nang, sỹ hão, nhận bừa mà vô tình để liên luỵ đến ông. Những cuộc điện thoại, tin nhắn hai người trao đổi về bệnh tình thập tử nhất sinh của con Tôn Anh Dũng vô tình lại trở thành “dấu hiệu”, bị quy chụp trong vụ án…

“Khi nghe phong thanh về việc Dũng có liên hệ với Dũng tổng, tôi đã từng nói với Dũng là nếu có nhận tiền chạy án thì phải giao nộp cho cơ quan điều tra. Dũng một mực khẳng định là không nhận tiền của Bùi Tiến Dũng, không liên quan và không đời nào dám làm vậy. Nếu như Tôn Anh Dũng đưa tiền cho tôi thì tôi đã xử lý ngay, không để đến nỗi bị nghi ngờ như thế này”.

Hôm xử vụ PMU18, lúc thẩm vấn, tranh tụng, Tôn Anh Dũng hùng hổ là thế nhưng khi Toà cho nói lới sau cùng, Dũng oà khóc, “gửi lời tạ lỗi anh Oánh”. Nhưng đã quá muộn, giọt nước mắt ấy giờ chỉ giành cho người lỡ tàu, chỉ đau đáu mong trở lại bến cũ.

(Theo Pháp Luật TP HCM)