Tỷ phú Mark Zuckerberg, Bill Gates dạy con tiết kiệm thế nào?

Mark Zuckerberg: Dạy con làm việc nhà, không đáp ứng mọi thứ con muốn

Nhiều tỷ phú nổi tiếng chú trọng tạo dựng cuộc sống gia đình bình dị cho con. Mark Zuckerberg, nhà sáng lập Meta, và vợ Priscilla Chan, người sinh ra trong gia đình người Việt gốc Hoa, áp dụng cách nuôi dạy sát sao với ba con gái Max, August và Aurelia.

Mark dạy các con tập gõ bàn phím, lập trình, đồng thời giao con những việc nhà phù hợp. Hai vợ chồng cũng đưa con đến nơi làm việc để các bé hiểu một ngày làm việc của bố mẹ diễn ra như thế nào.

Trong cuộc phỏng vấn với Gayle King trên chương trình CBS Mornings năm 2019, vợ chồng tỷ phú chia sẻ cách giúp các con sống thực tế, không ỷ lại vào điều kiện gia đình. "Trước hết, chúng tôi không đáp ứng mọi thứ cho các con. Tôi nghĩ đó là điều quan trọng. Bên cạnh đó, các con cũng có trách nhiệm và những việc nhà phải hoàn thành", Zuckerberg nói.

Chan cho biết thêm: "Chúng tôi cũng đưa các con đến chỗ làm. Mark và tôi đưa các con đến văn phòng để xem bố mẹ làm gì, đóng góp ra sao".

Bill Gates và vợ cũ Melinda Gates: Đặt giới hạn mua sắm và quy tắc quản lý tiền tiêu vặt

Nhà sáng lập Microsoft và vợ cũ Melinda từng áp dụng cách nuôi dạy con đề cao sự tự lập, trong đó có con gái cả Jennifer Gates, hiện là bác sĩ nhi khoa.

"Trong nhà, tôi thường nói: 'Không phải cứ có khả năng làm điều gì, hay có đủ điều kiện làm điều đó, thì chúng ta nên làm'", bà Melinda từng nói trong podcast của Bloomberg. Bà cho biết mỗi người con đều được nhận tiền tiêu vặt, tăng dần theo độ tuổi để học cách quản lý tài chính. Các con phải dành một phần ba số tiền này để làm từ thiện.

Melinda nhớ lại lần Jennifer, khi còn học trung học cơ sở, nhìn thấy một chiếc túi hàng hiệu và xin mẹ mua cho. "Tất nhiên tôi có thể mua nó cho con. Nhưng tôi hỏi: 'Nếu mẹ làm vậy, điều đó sẽ nói lên điều gì với những bạn nữ khác cùng trường? Chẳng phải điều đó sẽ khiến con trở nên khác biệt với các bạn sao?'", bà kể.

Quan điểm sống giản dị của Melinda bắt nguồn từ trải nghiệm cá nhân. Bà từng học đại học cùng những người bạn xuất thân giàu có, một số người luôn phô trương đặc quyền như thể bản thân đặc biệt chỉ vì sinh ra trong gia đình giàu có.

"Tôi hiểu họ chẳng có gì đặc biệt hơn người khác. Vì thế, tôi không muốn ba đứa con lớn lên với suy nghĩ mình đặc biệt chỉ vì có bố là người nổi tiếng hay gia đình sở hữu nhiều tiền bạc", bà nói.

John Caudwell: Không đồ hiệu và chỉ đi máy bay bình dân

Nhà sáng lập các công ty điện thoại di động Phones 4u và Singlepoint từng lớn lên trong cảnh thiếu thốn nên luôn muốn 8 người con ruột và con riêng của vợ giữ lối sống thực tế. "Tôi không muốn các con phải sống thiếu thốn, nhưng cũng không muốn bù đắp quá mức như một số người giàu vẫn làm", tỷ phú Anh, hiện 73 tuổi, nói với Business Insider.

Ông cho rằng ai cũng muốn được chiều chuộng, nhưng điều quan trọng là giúp con không xa rời thực tế. Vì vậy, vợ chồng ông kiểm soát chặt việc hưởng thụ những món đồ xa xỉ.

Các con của tỷ phú không đi máy bay riêng mà sử dụng các hãng hàng không giá rẻ, đồng thời phải tuân thủ quy tắc không mua quần áo hàng hiệu. "Nếu đến Gucci và bỏ ra 1.000 bảng Anh mua đồ, các con có hạnh phúc hơn không? Không. Chúng có dễ sinh thói quen được nuông chiều quá mức không? Có lẽ là có", ông nói.

Đầu bếp Gordon Ramsay: chưa từng cho các con bay hạng nhất

Việc hạn chế chi tiêu xa xỉ là cách nhiều phụ huynh giàu có dạy con hiểu giá trị cuộc sống. Đầu bếp nổi tiếng người Anh Gordon Ramsay, sở hữu khối tài sản ước tính khoảng 220 triệu USD, cũng nổi tiếng nghiêm khắc với các con trong chuyện hưởng thụ.

Vợ chồng Ramsay và Tana muốn các con sống giản dị, kể cả khi đi máy bay, dù bố mẹ ngồi khoang hạng nhất. Theo họ, các con chưa làm việc đủ vất vả để có được đặc quyền đó.

Chia sẻ với báo The Sun, Ramsay cho biết các con đi lại bằng tàu điện ngầm và tham gia hoạt động tình nguyện tại một bệnh viện địa phương, làm những công việc như hỗ trợ và dọn dẹp.

Về chuyện đi máy bay, đầu bếp kể: "Khi các con hỏi có thể lên khoang hạng nhất ngồi với bố mẹ để ăn ngon không, chúng tôi nói: "Không đời nào'. Giờ các con tự mang đồ ăn theo và hoàn toàn thoải mái ở khoang phổ thông. Một đứa trẻ 14 tuổi thì cần gì phải ngồi ghế ngả lưng chứ? Điều quan trọng với Tana và tôi là các con luôn sống thực tế, không ỷ lại và có động lực phấn đấu".

Lý do người siêu giàu đặt ra giới hạn chi tiêu cho các con?

Tiến sĩ Jim Grubman, chuyên gia tâm lý học về sự giàu có, tác giả hai cuốn Strangers in Paradise: How Families Adapt to Wealth Across Generations và Wealth 3.0: The Future of Family Wealth Advising, lý giải chiến lược này của các gia đình siêu giàu không chỉ nhằm giúp con sống thực tế.

"Đây không phải cách làm mang tính hình thức để tránh cho con sinh thói ỷ lại. Đó là quá trình chuẩn bị hợp lý, lâu dài và bền bỉ, giúp người trẻ học cách đưa ra quyết định - điều quan trọng hơn cả việc biết cách quản lý tài sản", chuyên gia nói.

Grubman cho biết không phải gia đình siêu giàu nào cũng áp dụng phương pháp này. Việc thiếu sự chuẩn bị có thể gây ra những hệ quả tiêu cực, dù trong 40 năm qua, các chuyên gia đã đúc kết nhiều kinh nghiệm giúp thế hệ trẻ học cách đưa ra quyết định về tài sản.

"Điều các gia đình hướng đến không chỉ là ngăn con sinh thói ỷ lại. Việc đặt ra những giới hạn chi tiêu, vốn bị xã hội xem là cố tình tạo ra cảnh thiếu thốn, thực chất giúp trẻ từng bước học cách quản lý tài chính và đưa ra quyết định phù hợp với lứa tuổi. Đây là một phần trong quá trình rèn luyện kỹ năng cần thiết cho cuộc sống, cũng như cách trẻ học những điều khác", ông nói.

Hướng Dương (Theo Hello!)