Yang Lijuan, hiện là CEO của Super Hi, đơn vị phụ trách thị trường nước ngoài của tập đoàn lẩu nổi tiếng Trung Quốc Haidilao. Năm 2022, bà từng đảm nhiệm vị trí CEO Haidilao sau khi nhà sáng lập Zhang Yong từ chức.
Trong bảng xếp hạng Forbes 2024, Yang Lijuan đứng thứ 8 danh sách những người phụ nữ quyền lực nhất thế giới. Bà là trường hợp duy nhất của top này chưa học hết trung học cơ sở, trong khi phần lớn các nữ lãnh đạo đều có học vị cao hoặc từng du học.
Yang Lijuan đi lên từ vị trí chạy bàn tại tiệm lẩu Haidilao đầu tiên ở Tứ Xuyên. Ảnh: Sohu
Yang sinh năm 1978 tại Tứ Xuyên. Năm 16 tuổi, bà buộc phải rời ghế nhà trường vì khoản nợ lớn của hai người anh trai. Thay vì mặc đồng phục nữ sinh như bạn bè, Yang khoác tạp dề phục vụ, bắt đầu làm việc tại Haidilao, khi đó chỉ là một tiệm lẩu địa phương.
Bà từng chạy bàn từ sáng đến đêm, rót nước lẩu, trông trẻ cho khách, dọn dẹp và thậm chí đánh giày. Trong nhiều bài phỏng vấn sau này, Yang thừa nhận đó là giai đoạn "không có lựa chọn" nhưng cũng là nơi định hình kỷ luật làm việc của bà.
Ngay trong năm đầu làm việc, gia đình Yang gặp khó khăn tài chính khi các chủ nợ tìm đến đòi tiền. Nhà sáng lập Zhang Yong đã giúp bà trả 800 NDT (khoảng 115 USD thời điểm đó), gấp đôi lương trung bình hàng tháng của một nhân viên phục vụ. Theo nhiều nguồn tin, hành động này khiến Yang quyết định gắn bó trọn đời với Haidilao.
Sự nghiệp của bà phát triển song song với quá trình mở rộng thương hiệu. Ở tuổi 19, Yang được bổ nhiệm làm quản lý cửa hàng. Năm 21 tuổi, bà dẫn dắt đội ngũ mở chi nhánh đầu tiên của Haidilao ngoài tỉnh Tứ Xuyên. Ban ngày bà vận hành nhà hàng, ban đêm tự học cách quản lý nhân sự, làm việc với nhà cung cấp và giải quyết khiếu nại khách hàng. Sau gần một năm, chi nhánh Tây An trở thành một trong những cửa hàng có doanh thu cao nhất hệ thống.
Sohu, dẫn nguồn một số kênh truyền thông Trung Quốc, cho hay vào một đêm năm 1999, khi cửa hàng bị hơn 60 phần tử gây rối có vũ trang kéo đến gây áp lực, Yang đã trực tiếp đứng ra đối thoại và bảo vệ nhân viên thay vì bỏ chạy. Sự việc này sau đó được nhắc lại nhiều lần trong nội bộ, minh chứng cho phong cách lãnh đạo cứng rắn của bà.
Năm 2012, khi chuỗi lẩu bắt đầu chiến lược vươn ra quốc tế, Yang được giao phụ trách toàn bộ hoạt động vận hành. Bà đích thân bay sang Singapore và Mỹ để kiểm tra nguồn cung thực phẩm, nghiên cứu khẩu vị địa phương, đàm phán với chủ mặt bằng và điều chỉnh mô hình dịch vụ cho phù hợp thị trường mới.
Năm 2018, Haidilao niêm yết trên Sở giao dịch chứng khoán Hong Kong. Với vai trò là quản lý cốt lõi, Yang sở hữu khoảng 3,68% cổ phần công ty (theo giá trị thị trường thời điểm đó, số cổ phần này trị giá xấp xỉ 3 tỷ NDT). Từ một nữ phục vụ lương 80 NDT/tháng, Yang Lijuan thành tỷ phú tự thân sau 24 năm gắn bó với thương hiệu.
Những năm sau đó, Yang phải đối mặt với giai đoạn khó khăn nhất của Haidilao. Khi chuỗi lẩu rơi vào khủng hoảng chi phí và vận hành, bà dẫn dắt dự án đóng khoảng 300 chi nhánh hoạt động kém hiệu quả, tái cấu trúc toàn hệ thống. Nỗ lực này giúp thương hiệu dần phục hồi và quay lại lợi nhuận; riêng năm 2023, Haidilao ghi nhận lợi nhuận ròng 4,495 tỷ NDT (khoảng 650 triệu USD), tăng 174,6% so với năm trước.
Cũng trong thời kỳ bà nắm quyền điều hành, Haidilao triển khai mô hình "tiệm lẩu thông minh" với robot phục vụ, hệ thống gọi món bằng AI và tự động hóa bếp, giúp giảm chi phí nhân sự và tăng hiệu suất. Tuy nhiên, cải cách này kéo theo việc cắt giảm nhiều vị trí chạy bàn.
Xuất thân từ vị trí phục vụ, Yang không chấp nhận để nhân viên bị bỏ mặc. Bà khởi động chiến dịch nội bộ mang tên "Chim gõ kiến", trực tiếp gặp từng người trong danh sách cắt giảm, lắng nghe hoàn cảnh, nguyện vọng và hỗ trợ họ tìm công việc mới sau khi rời Haidilao.
"Phải bảo vệ người lao động thì doanh nghiệp mới phát triển được. Tôi không cho phép mình làm ngơ với khó khăn của nhân viên chỉ để theo đuổi mục tiêu tăng lợi nhuận", bà nói.
Yang giữ vị trí CEO trong hai năm trước khi nhà sáng lập Zhang Yong tuyên bố quay lại vị trí năm 2024. Ảnh: Sohu
Năm 2021, Yang lọt top 50 phụ nữ tự thân giàu nhất thế giới do Hurun bình chọn và đứng thứ 7 trong danh sách các nhà quản lý chuyên nghiệp giàu nhất Trung Quốc .
Nhìn lại hành trình sự nghiệp, Yang thường né tránh những phát biểu truyền cảm hứng mỹ miều. Trong một cuộc phỏng vấn, bà nói thẳng thắn: "Tôi không có năng lực gì đặc biệt. Tôi chỉ không ngại khó, không sợ khổ và không bỏ cuộc khi gặp trở ngại. Với những người học vấn thấp như tôi, điều quý giá nhất là được trao cơ hội đối mặt với thử thách và tự vượt qua giới hạn bản thân".
Năm 2024, Zhang Yong thông báo quay lại vị trí CEO Haidilao và bổ nhiệm 4 giám đốc điều hành mới, tất cả đều là phụ nữ và đều bắt đầu sự nghiệp từ vị trí nhân viên bình thường trong công ty. Họ được xem là thế hệ kế nhiệm của Yang.
Phạm Linh (Theo Sohu, ThePaper)
