Ngày càng nhiều app hẹn hò gắn mác "kết nối thông gia tương lai" xuất hiện. Nếu trước đây, các "chợ hôn nhân" cuối tuần ngoài trời là nơi phụ huynh cầm hồ sơ viết tay của con để tìm đối tượng phù hợp, thì nay họ có thể chọn dâu, rể ngay trên điện thoại.
"Chợ hôn nhân" ngoài trời ở Thượng Hải. Ảnh: Bloomberg.
Các ứng dụng như Perfect In-Laws hay Family Match được thiết kế cho người dùng trung niên, với chữ lớn, giao diện rút gọn và bộ lọc ưu tiên học vấn, thu nhập, quyền sở hữu nhà đất, đăng ký hộ khẩu. Một số còn cung cấp dịch vụ ngoại tuyến như phỏng vấn qua điện thoại, mai mối chuyên nghiệp để giúp phụ huynh "thẩm định" gia đình đối tác.
Khi đăng ký, người dùng phải xác định mục tiêu rõ ràng: "tìm con dâu" hoặc "tìm con rể". Hồ sơ không nhấn mạnh tính cách, sở thích mà tập trung vào tuổi, nghề nghiệp, mức lương, tình trạng nhà xe, lịch sử hôn nhân và thời điểm dự kiến kết hôn. Những chi tiết như "đạt nhiều giải thưởng tiếng Anh" hay "hợp tuổi" cũng được đưa lên vị trí nổi bật.
Huang Yixuan, nhà sáng lập công ty mai mối Jinsheng Youxing có trụ sở tại Thành Đô, cho biết nhu cầu tăng nhanh trong vài năm gần đây. Ban đầu, công ty phát triển ứng dụng hẹn hò cho người độc thân, nhưng từ 2019 đến 2024, phụ huynh dần trở thành nhóm khách hàng chính, hiện chiếm khoảng 65%.
"Cha mẹ của những người từ 28 đến 38 tuổi cảm thấy cấp bách về hôn nhân hơn chính con cái họ", Huang nói với Sixth Tone.
Sự chuyển hướng này diễn ra trong bối cảnh tỷ lệ kết hôn tại Trung Quốc giảm mạnh, nhiều người trẻ trì hoãn lập gia đình vì áp lực công việc và chi phí sinh hoạt. Theo iiMedia Research, ngành hẹn hò trực tuyến tại nước này tăng từ khoảng 373 triệu USD năm 2014 lên 1,3 tỷ USD năm 2023.
Ảnh chụp màn hình cho thấy cách bố mẹ giới thiệu con trai hoặc con gái trên ứng dụng hẹn hò. Ảnh: Sixth Tone
Theo SCMP, phần lớn "chợ hôn nhân số" cho phép người dùng mới nhắn tin miễn phí hạn chế. Để trao đổi thông tin liên hệ, phụ huynh phải mua gói thành viên. Mức phí dao động từ 399 nhân dân tệ (hơn 1,5 triệu đồng) cho ba tháng đến 699 tệ (hơn 2,6 triệu đồng) cho một năm.
Gói không giới hạn đến khi kết hôn có giá 1.299 tệ (gần 5 triệu đồng). Gói "cao cấp" 1.999 tệ (hơn 7,5 triệu đồng) hứa hẹn ưu tiên hiển thị hồ sơ, còn phiên bản gia đình lên tới 2.999 tệ (gần 11,5 triệu đồng), kèm một buổi tư vấn với chuyên gia mai mối được quảng bá trị giá 888 tệ.
Nếu không mua gói, người dùng phải trả 88 tệ (hơn 300.000 đồng) để xác minh danh tính và nhận nhãn "đã xác thực" điều kiện bắt buộc để liên hệ với người khác.
Sau khi đăng ký, nhiều phụ huynh được thêm vào các nhóm chat do "huấn luyện viên" quản lý. Trong đó, các thông điệp về "độ tuổi vàng kết hôn", "cơ hội trôi qua rất nhanh" được đăng tải thường xuyên, kèm lời mời mua khóa học trực tuyến như "Ba bước khiến con nói về hôn nhân" giá 299 tệ (hơn một triệu đồng). Nhân viên nền tảng thường khuyên cha mẹ không nên nói với con về việc tham gia ứng dụng để tránh bị phản đối.
Chỉ trong 5 năm, số lượng phụ huynh sử ứng dụng hẹn hò thay con cái chiếm 65%. Ảnh: Sixth Tone
Nancy Xu, 27 tuổi ở Quảng Đông, cho biết, mỗi ngày, cha mẹ lại gửi cho cô một hồ sơ mới. Khi phản hồi của cô quá ngắn, họ phàn nàn cô không đủ cố gắng. "Sự thôi thúc liên tục khiến tôi choáng ngợp", Xu chia sẻ với Sixth Tone.
Cô từng chia tay bạn trai sau khi cha mẹ cho rằng gia đình anh không phù hợp. Gần đây, họ thậm chí dọa cắt hỗ trợ tài chính nếu cô từ chối hợp tác. "Khi tôi độc lập về tài chính, tôi sẽ không phải thỏa hiệp. Nhưng hiện tại, tôi không có nhiều quyền lực", Xu nói.
Không phải người trẻ nào cũng phản đối. Acheng, có mẹ là người tích cực dùng ứng dụng, cho rằng việc cha mẹ hỏi trước về tài chính giúp anh bớt ngượng ngùng khi gặp mặt. "Buổi hẹn đầu có thể suôn sẻ hơn vì những câu hỏi khó đã được xử lý", anh nói.
Du Shichao, nhà xã hội học tại Đại học Phúc Đán, Thượng Hải, xem đây là bước tiếp theo trong quá trình phát triển của mai mối ở Trung Quốc.
"Từng là hôn nhân sắp đặt, rồi đến giới thiệu ngoại tuyến, giờ chuyển lên mạng", ông nói.
Tuy nhiên, khác với các ứng dụng dành cho giới trẻ, những nền tảng này hoạt động giống dịch vụ có cấu trúc rõ ràng: cha mẹ tải thông tin, trò chuyện qua trung gian và coi quá trình này giống một cuộc đàm phán hơn là hẹn hò.
"Quyết định cuối cùng thuộc về người trẻ, nhưng họ vẫn có thể ảnh hưởng bởi áp lực gia đình", Du nhận định.
Hoàng Yến (theo Sixth Tone, SCMP)
