Nếu chỉ nhìn vào những con số phòng vé, năm 2025 là mùa bội thu hiếm có của điện ảnh Việt khi hàng loạt phim nội địa vượt mốc doanh thu 100 tỷ đồng. Tuy nhiên, điều đặc biệt của làng phim Việt năm nay không nằm ở số lượng tác phẩm cán mốc "trăm tỷ" mà ở sự dịch chuyển trọng tâm của phòng vé. Dòng phim chiến tranh - cách mạng vốn bị xem là kén khán giả, khó thu hồi vốn, hiếm khi có lãi đã thực sự bước ra trung tâm, thậm chí giữ vai trò dẫn dắt toàn bộ cuộc đua doanh thu.
Poster phim 'Mưa đỏ'.
Dẫn đầu bảng xếp hạng là Mưa đỏ - phim chiến tranh, lịch sử xoay quanh 81 ngày đêm bảo vệ Thành cổ Quảng Trị năm 1972. Ra rạp vào tháng 8/2025, tác phẩm nhanh chóng tạo hiệu ứng lan tỏa mạnh mẽ, liên tục giữ vị trí quán quân phòng vé, cán mốc 714 tỷ đồng (theo số liệu của Box Office Vietnam), trở thành phim Việt có doanh thu cao nhất mọi thời đại. Thành công này mang ý nghĩa biểu tượng khi lần đầu tiên một bộ phim thuần đề tài chiến tranh - cách mạng tạo nên "cơn địa chấn" thực sự về mặt thương mại.
Thành công của Mưa đỏ nằm ở cách tiếp cận chiến tranh bằng ngôn ngữ điện ảnh hiện đại, đặt con người vào trung tâm câu chuyện. Bộ phim không sa đà vào việc tái hiện chiến công hay quy mô các trận đánh mà khai thác những lát cắt đời sống, những tổn thương và mất mát trong chiến tranh. Đạo diễn Đặng Thái Huyền - người chỉ đạo thực hiện Mưa đỏ - từng bày tỏ: "Phim lịch sử - chiến tranh muốn chạm tới khán giả hôm nay thì không thể chỉ kể lại lịch sử mà phải kể câu chuyện của con người trong lịch sử đó". Chính sự tiết chế trong thông điệp, không áp đặt cảm xúc, đã giúp Mưa đỏ vượt qua định kiến lâu nay về phim cách mạng để chinh phục khán giả.
Trailer phim 'Mưa đỏ'
Một mảnh ghép quan trọng khác trong bức tranh phim cách mạng năm 2025 là Địa đạo: Mặt trời trong bóng tối, ra rạp đầu tháng 4, đạt doanh thu hơn 172 tỷ đồng. Phim xoay quanh cuộc chiến đấu của lực lượng du kích Củ Chi trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ. Tác phẩm lấy bối cảnh chính là hệ thống địa đạo ngầm, chật hẹp, thiếu ánh sáng làm công cụ kể chuyện giàu tính điện ảnh, đẩy con người vào trạng thái sinh tồn và thử thách tâm lý liên tục. Thay vì kể về chiến tranh theo trục sự kiện, Địa đạo: Mặt trời trong bóng tối tiếp cận đề tài như một câu chuyện tâm lý - nhân văn, khiến lịch sử trở nên gần gũi hơn với cảm xúc đương đại, đặc biệt là với các khán giả trẻ.
Thái Hòa đóng vai chính Bảy Theo trong 'Địa đạo: Mặt trời trong bóng tối'. Ảnh: Đoàn phim cung cấp
Bên cạnh các tác phẩm thuần đề tài chiến tranh - cách mạng, phòng vé năm 2025 còn ghi nhận sự thành công của thể loại phim hành động - lịch sử với Tử chiến trên không. Ra rạp hồi tháng 9, bộ phim lấy cảm hứng từ vụ cướp máy bay có thật ở Việt Nam cuối thập niên 1970 đạt doanh thu gần 252 tỷ đồng. Tác phẩm được xây dựng với nhịp phim dồn dập, những cảnh hành động nghẹt thở nhằm khắc họa tinh thần quả cảm, sự đoàn kết của các lực lượng gồm phi hành đoàn, hành khách và các nhân viên an ninh trong tình huống đối mặt hiểm nguy trên không trung.
Việc mở rộng không gian kể chuyện, lấy bối cảnh chính là khoang máy bay dân sự nhỏ hẹp được đánh giá tạo sự mới mẻ về thị giác và giúp bộ phim không chỉ chinh phục lớp khán giả trung niên mà còn tiếp cận nhóm người xem trẻ - đối tượng vốn không phải "fan ruột" của dòng phim lịch sử.
Trailer phim 'Địa đạo: Mặt trời trong bóng tối'
Ngoài yếu tố đổi mới về nội dung, cách thể hiện, một yếu tố quan trọng tác động tới thành công, doanh thu phòng vé của dòng phim chiến tranh - lịch sử là nhờ bối cảnh xã hội đặc biệt của năm 2025. Chuỗi sự kiện kỷ niệm 50 năm ngày thống nhất đất nước và 80 năm Quốc khánh 2/9 đã tạo nên "điểm rơi cảm xúc" hiếm có, khiến lịch sử không còn là câu chuyện xa vời mà hiện diện dày đặc trong đời sống, giáo dục và văn hóa đại chúng. Không khí kỷ niệm lan tỏa rộng khắp đã mở rộng tệp khán giả cho dòng phim chiến tranh - cách mạng, đặc biệt là nhóm người trẻ lần đầu tiếp cận lịch sử bằng ngôn ngữ điện ảnh thay vì sách vở.
Diễn viên Kaity Nguyễn và Bảo Định trong một cảnh quay của phim 'Tử chiến trên không'.
Tác động của các sự kiện kỷ niệm này không chỉ mang tính tinh thần mà còn thể hiện rõ ở khía cạnh thị trường. Việc truyền thông tập trung vào các mốc lịch sử, các hoạt động tri ân, giáo dục truyền thống được tổ chức liên tục góp phần tạo điều kiện thuận lợi để các bộ phim chiến tranh - cách mạng tiếp cận công chúng. Tuy nhiên, thực tế cho thấy yếu tố thời điểm chỉ đóng vai trò chất xúc tác không thể thay thế chất lượng nội tại của tác phẩm. Chỉ những bộ phim được đầu tư kỹ lưỡng về kịch bản, hình ảnh, diễn xuất và cách kể mới có thể chuyển hóa "hiệu ứng sự kiện" thành thắng lợi về doanh thu.
Ở góc độ nhà quản lý, Cục trưởng Cục Điện ảnh Trần Đăng Cường nhận xét kết quả phòng vé của các phim chiến tranh - cách mạng năm 2025 đã "phá vỡ định kiến lâu nay rằng dòng phim này kén khán giả, khó huy động vốn", đồng thời tạo thêm niềm tin cho quá trình xã hội hóa điện ảnh. Đây được xem là tiền đề quan trọng để các dự án lịch sử - chiến tranh quy mô lớn tiếp tục được đầu tư trong những năm tới, thay vì chỉ xuất hiện theo chu kỳ kỷ niệm.
Có thể nói năm 2025 đánh dấu cột mốc đặc biệt, khi phim chiến tranh - cách mạng không còn đứng bên lề phòng vé mà đã thực sự tạo nên "cơn địa chấn", sánh vai dòng phim thương mại trong cuộc đua doanh thu. Thành công này khiến nhiều người kỳ vọng trong tương lai những câu chuyện lớn của lịch sử, nếu được kể bằng ngôn ngữ điện ảnh hiện đại, giàu cảm xúc và chuyên nghiệp tiếp tục được khán giả đón nhận, trở thành động lực bền vững cho sự phát triển của điện ảnh Việt.
Trailer phim 'Tử chiến trên không'
Theo ông Bùi Quang Minh - đại diện chuỗi rạp chiếu phim Beta Cinemas - đánh giá thành tích của các phim chiến tranh, lịch sử gần đây phản ánh sự thay đổi rõ rệt trong thị hiếu người xem. "Giới trẻ không hề thờ ơ với lịch sử. Vấn đề là cách tiếp cận. Khi câu chuyện được kể bằng ngôn ngữ hiện đại, giàu cảm xúc, khán giả sẵn sàng bỏ tiền đến rạp", ông Minh nói.
Bên cạnh sự trỗi dậy của phim chiến tranh - lịch sử, nhiều tác phẩm thương mại cũng ghi dấu ấn, được đông đảo khán giả ủng hộ trong năm 2025. Bộ tứ báo thủ của Trấn Thành ra rạp hồi đầu năm, đạt hơn 332 tỷ đồng. Lật mặt 8: Vòng tay nắng của Lý Hải tiếp tục phát huy sức mạnh thương hiệu khi ra mắt vào mùa hè, cán mốc gần 232 tỷ đồng. Các phim khác như Thám tử Kiên: Kỳ án không đầu, Nhà gia tiên, Nụ hôn bạc tỷ, Truy tìm long diên hương hay Mang mẹ đi bỏ cùng gia nhập "câu lạc bộ trăm tỷ", hoàn thiện bức tranh đa dạng của điện ảnh Việt năm 2025.
