VNVC và Trung tâm Sản Phụ khoa Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh tổ chức lớp tư vấn sức khỏe thai sản hôm 24/6. Giám đốc Y khoa kiêm BS.CKI Bạch Thị Chính cho biết khi có thai, hệ thống miễn dịch phụ nữ hoạt động kém hơn bình thường, sức đề kháng yếu, nguy cơ nhiễm bệnh cao. Mẹ mắc bệnh có thể lây cho thai nhi, dễ gây dị tật, chết lưu hoặc sinh non.
"Tiêm phòng là cách bảo vệ mẹ lẫn thai nhi khỏi virus, vi khuẩn gây bệnh. Trước khi xác định có con, chị em nên tiêm loạt vaccine sau: thủy đậu, sởi, quai bị, rubella, cúm, bạch hầu, ho gà, uốn ván, viêm màng não...", bác sĩ nói.
Lưu ý chỉ tiêm vaccine ở từng thời điểm, không thực hiện cùng lúc đủ loại trên, đồng thời cần chuẩn bị tiêm phòng trước khi có bầu ít nhất 5-7 tháng.
Người trưởng thành vẫn có thể mắc thủy đậu nếu lúc nhỏ không bị. Ngược lại, dù đã khỏi, virus này vẫn lưu lại ở hạch thần kinh, dẫn đến giời leo (zona). Nếu từng tiêm phòng khi nhỏ, chị em nên tiêm thêm một mũi để tăng cường hệ miễn dịch lúc mang thai.
"Virus thủy đậu có thể truyền qua nhau thai gây thủy đậu bẩm sinh, dị tật cho bé. Nên tiêm vaccine này trước lúc có bầu ba tháng", bác sĩ Chính nói.
Bác sĩ Bạch Thị Chính chia sẻ nhiều kiến thức thai sản tại lớp tư vấn. Ảnh: Mai Cat
Cũng theo bác sĩ Chính, nguy cơ dị dạng thai nhi rất cao nếu mẹ mắc bệnh sởi, thậm chí có thể dẫn đến sảy thai, sinh non hoặc thai chết lưu.
Virus quai bị có thể gây viêm nhiễm buồng trứng, phá hủy tế bào trứng, ảnh hưởng nghiêm trọng sức khỏe sinh sản. Loại này cũng dẫn đến dị tật bẩm sinh, sinh non và thai chết lưu. Bác sĩ tiết lộ nguy cơ càng cao hơn nếu mẹ bầu nhiễm quai bị trong tam cá nguyệt thứ nhất và thứ ba thai kỳ.
90% trường hợp mẹ nhiễm rubella trong ba tháng đầu thai kỳ có thể gây dị tật thai nhi hoặc sảy thai. Virus này ảnh hưởng đến não, tim, tai và mắt, thậm chí để lại di chứng khi trẻ chào đời.
"Không ít trẻ bị mù, điếc, xuất huyết dưới ra, tim bẩm sinh... ngay khi chào đời vì mẹ mắc rubella ba tháng đầu thai kỳ", bác sĩ Chính lý giải.
Vaccine "ba trong một" có thể phòng ngừa sởi, quai bị, rubella. Bác sĩ Chính phân tích ai cũng có khả năng mắc ba bệnh này trong thời điểm mang thai, kể cả lúc nhỏ từng bị hay đã tiêm phòng đầy đủ từ bé. "Ba tháng trước khi định có bầu, chị em vẫn nên tiêm vaccine ba trong một trên", bà nhấn mạnh.
Cúm là bệnh thường gặp, không gây biến chứng nghiêm trọng. Tuy nhiên, phụ nữ mang thai mắc cúm kéo dài có thể khiến thai nhi bị dị tật bẩm sinh, nhất là trong ba tháng đầu thai kỳ.
"Nếu chưa kịp tiêm phòng cúm, các mẹ vẫn có thể tiêm ngừa trong thai kỳ. Vaccine phòng cúm được điều chế từ virus đã chết nên an toàn với thai nhi", bác sĩ Chính giải thích.
Nhiều bố mẹ tham gia lớp tư vấn thai sản. Ảnh: Mai Cat
Theo Giám đốc Y khoa VNVC, phụ nữ dưới 27 tuổi nên tiêm vaccine HPV (3 mũi, trước 6 tháng) phòng ung thư cổ tử cung và bệnh nguy hiểm do virus HPV. Trường hợp đã mang thai không thể tiêm vì có thể ảnh hưởng thai nhi. Chị em nên tính toán thời gian phù hợp tiêm loại này trước khi thụ thai.
"Vaccine HPV lý tưởng nhất với nữ giới 9-26 tuổi, tuy nhiên mốc này vẫn có thể tiêm. Hiện trên thế giới không ít trường hợp đến 45 tuổi vẫn áp dụng, nhưng hiệu quả bảo vệ không cao như độ tuổi khuyến cáo", bác sĩ Chính cho hay.
Bên cạnh đó, bác sĩ khuyên chị em tiêm vaccine ngừa bạch hầu - ho gà - uốn ván (ba trong một) và vaccine uốn ván đơn trước khi có thai, ba tháng giữa hoặc ba tháng cuối thai kỳ. Nguyên nhân uốn ván có thể khiến trẻ sơ sinh tử vong. Trong khi bạch hầu và ho gà dễ lây truyền qua đường hô hấp, khả năng mắc bệnh trong thai kỳ rất cao.
Virus viêm gan A thường không ảnh hưởng thai nhi nhưng nguy hiểm cho mẹ, trong giai đoạn cấp tính tỷ lệ tử vong khá cao. Virus viêm gan B có thể lây truyền qua đường máu và tiếp xúc dịch cơ thể.
"Cần tiêm vaccine viêm gan A sớm. Trong khi đó, vaccine viêm gan B gồm 3 mũi, tiêm trong 6 tháng. Nếu không hoàn thành ba mũi trước bầu, có thể tiếp tục tiêm phòng khi có thai (nếu có nguy cơ cao)", bác sĩ Chính nói thêm.
Mai Cat
