Ở tuổi 40, Tiaotiao đang định nghĩa lại vai trò làm mẹ theo cách riêng. Sau khi khởi nghiệp kinh doanh quần áo ở tuổi 25, cô sinh con đầu lòng ở tuổi 30, trải qua chứng trầm cảm sau sinh trong thời gian ở cữ - một chấn thương tâm lý đã tạo ra khoảng cách cảm xúc giữa cô và chồng, sinh đứa con thứ hai ở tuổi 34, và mở rộng việc kinh doanh sang thương mại điện tử, livestream.
Tuy đạt được nhiều thành công, những muộn phiền kéo dài cùng mâu thuẫn hôn nhân ngày càng căng thẳng đẩy Tiaotiao đến bờ vực cảm xúc. Mọi chuyện càng trở nên tồi tệ hơn khi chồng buộc tội cô là "một người mẹ tồi" vì quá bận rộn với công việc. Hai năm trước, cô quyết định ly thân, sống cùng hai con và một bảo mẫu.
Cuộc sống của Tiaotiao đã cải thiện gần như ngay lập tức. Được giải thoát khỏi người chồng mà cô mô tả là "luôn nhầm lẫn giữa quyền lợi và trách nhiệm", những căng thẳng trong gia đình cũng tan biến. Hiện tại, con gái lớn của cô học nội trú tại một trường quốc tế và về nhà mỗi tuần, còn con trai học mẫu giáo quốc tế, thường do Tiaotiao và bảo mẫu đưa đón. Theo Tiaotiao, cả hai đứa trẻ đều phát triển tốt về mặt cảm xúc. Khi có thời gian, cô đưa các con tham gia những hoạt động yêu thích như tham quan bảo tàng, bơi lội và đấu kiếm.
"Tôi nhận ra rằng hôn nhân có thể không dành cho mình", Tiaotiao chia sẻ với Sixthtone. "Tìm một người đàn ông có cùng triết lý nuôi dạy con gần như là điều không thể. Ngay cả khi chúng tôi đồng thuận về việc chăm con, vẫn có khả năng xung đột ở những khía cạnh khác, hoặc đơn giản là thiếu kết nối cảm xúc. Chưa kể, tính cách mạnh mẽ của tôi không hợp với hình mẫu 'người vợ lý tưởng' truyền thống".
Cô dừng lại một chút, rồi nói thêm: "Nhưng cũng không sao. Tôi không cần hôn nhân, chỉ cần có con là đủ. Tôi hài lòng với việc làm mẹ theo cách riêng".
Ảnh minh họa: Sixth Tone
Tiaotiao đang là trường hợp điển hình cho phong trào "giữ con, bỏ chồng" - một xu hướng đang nổi lên ở những khu vực giàu có của Trung Quốc, bao gồm các siêu đô thị phía nam như Quảng Châu và Thâm Quyến, nơi những người phụ nữ thành đạt ưu tiên mối quan hệ mẹ - con hơn quan hệ tình cảm nam nữ.
Những người phụ nữ này vẫn chọn làm mẹ dù lịch trình dày đặc và mệt mỏi, bởi họ tin chỉ người mẹ mới có thể đảm bảo tốt nhất cho sự phát triển toàn diện của con. Họ không than phiền về những giới hạn hay hy sinh khi làm mẹ; ngược lại, họ muốn nhấn mạnh ý nghĩa mà con cái mang lại cho cuộc sống cũng như sức mạnh và sự thấu hiểu mà họ có được từ hành trình làm mẹ.
Ngược lại, mức độ chịu đựng của họ đối với người chồng lại rất thấp. Một số người cho rằng chồng hoặc bạn trai chỉ nên "thế vai" khi họ vắng mặt, đảm nhận một phần trách nhiệm chăm con. Những người khác thậm chí không mong đợi sự giúp đỡ, chỉ cần các ông chồng "đừng gây rắc rối". Nếu người bạn đời trở thành gánh nặng hơn là hỗ trợ, họ sẵn sàng từ bỏ vai trò giới truyền thống và tự mình đảm đương tất cả. Và nếu lựa chọn này đi ngược lại mong muốn của chồng hoặc cản trở sự phát triển cá nhân, họ có thể chọn ly hôn.
Mia, 46 tuổi, là một ví dụ khác. Tốt nghiệp trường cao đẳng cộng đồng, cô làm việc trong lĩnh vực bán hàng dược phẩm trước khi tự mở công ty riêng ở tuổi 30, và dần phát triển nó thành một doanh nghiệp có hơn 50 nhân viên. Mia sinh con trai cũng vào năm 30 tuổi và ly hôn ở tuổi 36. Hiện tại, cô có hẹn hò nhưng không mấy quan tâm đến chuyện tái hôn, cho rằng hôn nhân chỉ là "một bản hợp đồng rủi ro cao, lợi ích thấp".
"Khởi nghiệp thì khó nhưng công bằng, bạn gặt hái đúng những gì mình đã gieo", Mia nói. "Tình yêu cũng công bằng. Nó tiếp thêm năng lượng cho tôi. Nhưng hôn nhân á? Quá rủi ro. Điều duy nhất đáng giá là đã cho tôi đứa con trai. Đàn ông thì non nớt, lại còn đòi hỏi được chăm sóc dưới danh nghĩa cam kết. Tôi thà dành năng lượng đó cho con mình, người thực sự an ủi tôi vào những ngày tồi tệ".
Con trai của Mia được nuôi dạy bởi cô, mẹ ruột và mẹ chồng cũ. Cô tin với tình yêu của người mẹ và sự hỗ trợ đầy đủ, con trai sẽ trưởng thành một cách tốt đẹp. Cậu bé lễ phép, học lực khá, và vẫn giữ mối quan hệ gần gũi với toàn bộ gia đình. Mia cảm thấy mình là một người mẹ thành công.
Dù không muốn kết hôn lại, Mia nói cô vẫn muốn có thêm con. Vào tháng 2/2021, cô bất ngờ phát hiện mình mang thai được hai tháng, nhưng sau đó không may bị sảy thai. "Điều khiến tôi hối tiếc nhất là không sinh thêm con khi còn trẻ", Mia nói.
Những lựa chọn của các nữ doanh nhân này trong việc cân bằng giữa vai trò làm vợ và làm mẹ phản ánh quan điểm đối với các chuẩn mực và giá trị nữ giới. Thoát khỏi sự ràng buộc truyền thống của "nghĩa vụ làm vợ", họ sống với hai bản sắc song song: là người kiến tạo các doanh nghiệp theo định hướng thị trường, đồng thời gìn giữ, nuôi dưỡng tuổi thơ của con cái.
Dù số lượng nhóm này còn ít, việc họ thách thức các "bổn phận vợ chồng" và thiết lập những chuẩn mực làm mẹ mới có thể trở thành hình mẫu cho nhiều phụ nữ khác.
Tuy nhiên, lối sống này cũng có giới hạn. Trước hết, không phải người phụ nữ nào cũng có đủ sức mạnh và khả năng tài chính để một mình nuôi con, vì thế, lối sống này nhiều khả năng vẫn sẽ chỉ dành cho một nhóm nhỏ những người thành công.
Quan trọng hơn, những phụ nữ này phần lớn chọn phá vỡ cấu trúc hôn nhân truyền thống thay vì đối diện với những nền tảng hệ thống tạo ra các chuẩn mực giới trong việc chăm sóc con cái. Họ cũng ít quan tâm đến việc tái định nghĩa vai trò làm cha hay làm mới lại các khái niệm về mối quan hệ thân mật. Về cơ bản, chính những người phụ nữ được xem là có tiềm năng nhất trong việc thay đổi các vai trò giới truyền thống lại đang quay lưng với nhiệm vụ lớn lao ấy để tập trung vào chính mình.
Hướng Dương (Theo Sixth Tone)
