Mỗi sáng, trước khi bắt đầu công việc, Ngọc Anh, 29 tuổi, chuyên viên marketing tại TP HCM, mở song song nhiều công cụ AI để "trao đổi". Là người phụ trách nội dung cho một thương hiệu cà phê Việt, Ngọc Anh cho biết khối lượng công việc lớn khiến cô phải học cách tối ưu hóa quy trình và AI trở thành công cụ thay đổi cách cô làm nghề.
Thời gian đầu sử dụng AI, Ngọc Anh từng ra lệnh cho ChatGPT theo kiểu "làm giúp tôi chiến dịch quảng cáo", kết quả là những bản kế hoạch khô khan và không thể sử dụng. Sau nhiều lần thử sai, cô rút ra rằng AI chỉ phát huy sức mạnh khi người dùng biết đặt câu hỏi như một nhà chiến lược, không phải người nhờ vả.
Giờ đây, Ngọc Anh chia quy trình truyền thông thành từng phần nhỏ để AI xử lý tuần tự: Dùng Gemini cho khâu nghiên cứu hành vi người tiêu dùng và tổng hợp insight. Sử dụng ChatGPT để viết thông điệp quảng cáo theo phong cách thương hiệu Việt. Kết hợp Perplexity AI để truy xuất nguồn thông tin và xu hướng quốc tế mới nhất.
Cô xây một thư viện hướng dẫn riêng, cho phép AI "học" cách cô phân tích, viết và đánh giá nội dung, giống như đang đào tạo nhân viên mới. "Càng trao đổi nhiều, nó càng hiểu cách tôi suy nghĩ", cô nói.
Hiện chỉ cần nhập tên sản phẩm và nhóm khách hàng, AI có thể đề xuất ba hướng truyền thông kèm phân tích lý do chọn lựa cho Ngọc Anh. Công việc chuẩn bị chiến dịch giờ rút ngắn một nửa, còn thời gian cô dành cho việc sáng tạo chiến lược dài hạn.
Ngọc Anh được đồng nghiệp đặt biệt danh là "chiến thần AI". Ảnh: NVCC
Trần Quốc Bảo, 33 tuổi, làm nhân sự tại một công ty thương mại điện tử ở Hà Nội. Trước đây, anh phụ trách khâu tuyển dụng và đào tạo nhân viên mới, công việc đòi hỏi xử lý hàng trăm hồ sơ. Mỗi đợt cao điểm, Bảo thường phải ở lại công ty đến khuya để lọc dữ liệu ứng viên, lập bảng đánh giá và tổng hợp báo cáo cho ban giám đốc.
Từ khi học cách sử dụng AI, anh xây dựng quy trình đánh giá tự động, giúp tiết kiệm hơn 60% thời gian và tăng độ chính xác trong việc sàng lọc hồ sơ. Anh cho biết dùng ChatGPT để tạo mô tả công việc và gợi ý tiêu chí năng lực, Gemini để phân tích dữ liệu hồ sơ, còn Notion AI giúp tổng hợp và so sánh kết quả.
Theo Bảo, anh chọn ba công cụ này vì mỗi nền tảng có thế mạnh riêng: ChatGPT xử lý ngôn ngữ tự nhiên tốt, giúp viết và chỉnh sửa văn bản rõ ràng; Gemini truy cập nhanh nguồn dữ liệu thời gian thực để phân tích; còn Notion AI tối ưu phần lưu trữ, tổng hợp và so sánh, phù hợp cho quản lý nhân sự.
"Tôi coi chúng như ba cộng sự trong nhóm, mỗi người giỏi một mảng, chỉ cần mình biết cách phối hợp thì kết quả tốt hơn nhiều so với làm một mình", Bảo nói.
Anh cho biết, thay vì giao việc cho AI một cách mù quáng, anh luôn yêu cầu chatbot giải thích vì sao chọn ứng viên, so sánh năng lực giữa các hồ sơ và chỉ rõ cơ sở dữ liệu sử dụng. Những phản hồi thiếu căn cứ được anh chỉnh lại để "huấn luyện ngược", giúp công cụ hiểu rõ tiêu chuẩn doanh nghiệp hơn.
Nhờ quy trình này, Bảo không chỉ tiết kiệm thời gian mà còn phát hiện những ứng viên tiềm năng trước đây dễ bị bỏ sót.
Chuyên gia Đinh Trần Tuấn Linh. Ảnh: NVCC
Nhân viên 'làm chủ AI' không sợ bị thay thế
Theo anh Đinh Trần Tuấn Linh, Giám đốc Công nghệ của UNIKON, đơn vị tiên phong trong các giải pháp marketing và sáng tạo ứng dụng trí tuệ nhân tạo, trong môi trường công sở hiện nay, những nhân viên 'làm chủ AI' là những người không lo bị công nghệ thay thế, mà chủ động tận dụng nó để khuếch đại năng lực của bản thân.
Khác với phần lớn nhân viên chỉ dùng AI để viết, dịch hay tìm ý tưởng, nhóm này biết biến công cụ thành cộng sự, giúp họ làm nhanh hơn, phân tích sâu hơn và ra quyết định chính xác hơn.
"Điểm khác biệt lớn nhất nằm ở tư duy giao việc và phản biện, họ không chờ AI làm hộ, mà buộc AI phải làm đúng theo cách mình cần", anh Linh nói.
Từ kinh nghiệm giảng dạy tại nhiều doanh nghiệp, anh nhận thấy những người sử dụng AI hiệu quả thường có tư duy như một người lãnh đạo: biết chia nhỏ mục tiêu, ra lệnh cụ thể và đánh giá kết quả. Họ coi chatbot như nhân viên mới, cần được hướng dẫn, kiểm tra và hiệu chỉnh liên tục. Ngược lại, những người chỉ ra mệnh lệnh chung chung thường nhận lại kết quả nghèo nàn, thiếu chính xác. Theo anh Linh, để trở thành người làm chủ AI, cần ba kỹ năng cốt lõi:
- Phân rã mục tiêu lớn thành các nhiệm vụ cụ thể, giúp AI hiểu đúng và làm trúng việc.
- Phản hồi đều đặn, để công cụ học cách hiểu phong cách làm việc của người dùng.
- Kiểm chứng kết quả bằng lý lẽ và dữ liệu, tránh để AI dẫn dắt bằng câu trả lời ngụy biện.
Chuyên gia cho rằng, kỹ năng làm việc cùng AI sớm sẽ trở thành "ngôn ngữ mới" trong công sở, tương tự như tin học văn phòng một thập kỷ trước. Anh khẳng định, giá trị thực sự của AI không nằm ở phiên bản hay mức phí người dùng trả, mà ở năng lực tư duy của chính người sử dụng.
Phạm Linh
