Trong bối cảnh chi phí sinh hoạt ngày càng tăng và cơ hội việc làm tập trung ở các thành phố lớn, nhiều người trẻ chấp nhận di chuyển quãng đường dài, mất hàng giờ đồng hồ mỗi ngày để theo đuổi công việc mong muốn. Đây không chỉ là vấn đề "miếng cơm manh áo" mà còn là sự đánh đổi lấy môi trường làm việc tử tế và cơ hội học hỏi.
Quãng đường hàng chục cây số như đi phượt
Minh Tú. Ảnh: NVCC
Minh Tú (23 tuổi, sống tại Bình Dương cũ), đang làm công việc biên tập viên (mảng tính theo sản phẩm) với mức lương khởi điểm khoảng 4-5 triệu đồng cho một người mới. Dẫu lương khiêm tốn, anh sẵn sàng chấp nhận đi quãng đường 50 km mỗi ngày (cả đi lẫn về) để tới công ty. Mỗi ngày, anh bắt đầu đi từ nhà lúc 6h30 sáng và đến nơi khoảng 8h15. Buổi chiều, Tú tan làm vào 18h30 và thường về đến nhà lúc 19h45 hoặc 20h do tắc đường, tức là luôn tốn hơn ba tiếng di chuyển mỗi ngày. "Đó là cái khiến mình nản nhất," Tú thừa nhận.
Do lương không cao, để trang trải chi phí hàng tháng, Tú phải nhận thêm các công việc bên ngoài. Chi phí xăng xe cũng là một khoản đáng kể, khoảng 50.000 đồng cho mỗi 2,5 ngày đi lại. Quãng đường đi lại cũng tiêu tốn rất nhiều thời gian của Tú.
Minh Tú làm video kể về hành trình đi làm xa nhà với mỗi lượt đi/về khoảng 20 km. Video: Tiktok Tù Tên Mính
Tú cũng phải đánh đổi thời gian và không còn nhiều năng lượng để tập trung theo đuổi đam mê sáng tạo nội dung cá nhân, vì "lúc về nhà là khoảnh khắc cái đầu mình không còn suy nghĩ được gì nữa". Mặc dù việc thuê trọ gần công ty có thể là một giải pháp, Tú cho rằng với mức lương hiện tại, anh chưa đủ khả năng đáp ứng.
Môi trường làm việc và cơ hội học hỏi
Mặc đường xa, Tú cho biết vẫn lựa chọn công việc hiện tại vì những lý do đặc biệt. Tú từng ứng tuyển vào vị trí Content Creator tại công ty này, nhưng không thành công. Tuy nhiên, nhờ kinh nghiệm quay và dựng video trên kênh TikTok cá nhân, Tú được công ty đề nghị vị trí Editor. Dù ban đầu không chuyên về mảng này, Tú đã tự học hỏi và nhận ra giá trị của công việc: "Đây là công việc đầu tiên mở ra cho mình cơ hội tiếp xúc với ngành này, hiểu biết về giá trị của content và làm được những video voice-off. Chưa kể, công việc còn cho mình nhiều mối quan hệ".
Điều khiến Tú tự tin nhất là những nội dung sáng tạo của mình đã truyền cảm hứng và giúp một người khác biết đến công ty để ứng tuyển. Tú nói: "Nhờ đi làm tại đây trong một năm rưỡi, liên tục học hỏi kiến thức, mình tự tin bây giờ đã xây được kênh cá nhân, biết cách hướng dẫn một kênh newbie từ đầu để trở nên viral".
Tú nhấn mạnh rằng môi trường làm việc tử tế và cơ hội học hỏi chính là yếu tố quan trọng nhất khiến anh chấp nhận làm việc xa nhà. "Mảng việc này ở khu nhà mình (Bình Dương cũ) không phát triển nên đã mạnh dạn chọn TP HCM để phát triển," Tú nói.
Nguyễn Hoa Hải Dương
Giống Minh Tú, Nguyễn Hoa Hải Dương (23 tuổi) cũng chọn làm xa nhà sau một năm ra trường. Công việc văn phòng hiện tại đòi hỏi cô di chuyển 32 km cả đi lẫn về, từ Mê Linh đến Cầu Giấy (Hà Nội).
Hải Dương cho biết: "Mình sinh sống ở khu ngoại thành, cơ hội việc làm đối với ngành marketing chưa cao. Vì vậy, công việc ở nội đô giúp mình được học hỏi, theo đuổi sở thích, va chạm với cuộc sống và môi trường bên ngoài, đặc biệt là với những anh chị lớn có nhiều kinh nghiệm trong ngành. Chưa kể, thay vì thuê trọ, mình về nhà mỗi ngày, được gần gia đình, bạn bè". Đây là một ưu tiên quan trọng đối với nhiều người trẻ, giúp họ có được sự hỗ trợ tinh thần và duy trì các mối quan hệ thân thiết.
Sống ở ngoại thành giúp Hải Dương tiết kiệm đáng kể chi phí thuê nhà, điện nước. "Chi phí mua đồ sinh hoạt hay cá nhân nơi mình ở cũng rẻ hơn trong nội thành rất nhiều", Dương nói.
Không chỉ Dương, nhiều người trẻ ngày nay cũng đề cao việc tiết kiệm chi phí sinh hoạt. Điều này diễn ra trong bối cảnh chi phí thuê nhà ở nội thành Hà Nội hay TP HCM thường rất đắt đỏ, chiếm một phần lớn thu nhập của người trẻ. Việc sống ở ngoại thành hoặc các tỉnh lân cận giúp họ giảm đáng kể gánh nặng này.
Theo báo cáo của Hội Môi giới Bất động sản Việt Nam (VARS) vào đầu năm 2025, giá thuê căn hộ tại các đô thị lớn đã có xu hướng "leo thang", với mức tăng trung bình 10-20% trong năm 2024. Đặc biệt, ở khu vực trung tâm, gần như không còn căn hộ chung cư có giá thuê dưới 10 triệu đồng/tháng, và giá thuê căn hộ một phòng ngủ phổ biến khoảng10-15 triệu đồng/tháng. Ngay cả ở vùng ven, giá thuê căn hộ trung bình cũng tăng từ 3-8 triệu đồng lên 6,5-15 triệu đồng trong vòng chưa đầy 5 năm. Trong khi đó, thu nhập của người dân lại tăng với tốc độ chậm hơn nhiều, "trung bình khoảng 6-10% mỗi năm và ở mức rất thấp (từ 6,8-8,9 triệu đồng mỗi tháng)", theo lời ông Nguyễn Văn Đính, Chủ tịch VARS trả lời trên báo VnExpress.
Còn ông Nguyễn Quốc Anh, Phó Tổng Giám đốc Batdongsan.com.vn, từng nói với VnExpress, bên cạnh vấn đề tài chính, tư duy về sở hữu nhà cũng dần thay đổi, đặc biệt là với thế hệ trẻ. Nhiều người chấp nhận thuê nhà vì thích sự linh hoạt từ việc thay đổi môi trường sống.
Tuy nhiên, việc đi làm xa cũng đi kèm với những đánh đổi không hề nhỏ. "Đi làm xa như vậy nhiều lúc cũng khiến mình cảm thấy rất mệt khi phải dậy sớm hơn giờ làm 1-1,5 tiếng để chuẩn bị cũng như di chuyển", Hải Dương nói. Thời tiết khắc nghiệt mưa, nắng cũng khiến việc di chuyển trở nên vất vả hơn, ảnh hưởng trực tiếp đến tinh thần, sức khỏe làm việc của cô. Mỗi thứ hai, Dương đều phải chủ động dậy sớm hơn, thi thoảng gặp sự cố trên đường dẫn tới đi làm muộn nên phải chấp nhận bị phạt theo quy định công ty.
Một nghiên cứu do các nhà khoa học Hàn Quốc đăng trên tạp chí Journal of Clinical Sleep Medicine năm 2019 đã cho thấy tác động của thời gian di chuyển dài (long commute time) đến sức khỏe và cân bằng công việc cuộc sống. Kết quả nghiên cứu cho thấy những người đi lại lâu thường có mức độ hài lòng về cuộc sống thấp hơn, chất lượng giấc ngủ kém hơn và có nguy cơ cao hơn mắc các vấn đề sức khỏe liên quan đến căng thẳng.
Dẫu vậy, sự chấp nhận khó khăn ban đầu của Minh Tú, Hải Dương phản ánh thực tế của nhiều người trẻ hiện nay: Sẵn sàng đi làm xa, đánh đổi thời gian và chi phí để tích lũy kinh nghiệm, mở rộng mối quan hệ, phát triển sự nghiệp trong một môi trường phù hợp. Đây cũng là thử thách để họ tối ưu hóa cuộc sống, đảm bảo sự cân bằng giữa mục tiêu nghề nghiệp, gánh nặng tài chính và giá trị gia đình.
>> Xem thêm Nữ giúp việc đổi đời vì nhặt của rơi, trả lại người mất
Hằng Trần
