Dũng Taylor
Ông bà có câu: "Hy sinh đời bố để cũng cố đời con". Mỗi người Việt kiều Mỹ đến bến bờ tự do bằng những cách khác nhau nhưng cùng chung một quan điểm: Đi tìm hạnh phúc, tự do, đời sống mới và hy vọng một tương lai tốt hơn cho thế hệ sau. Mười năm trở lại đây, số lượng người Việt đi theo diện bảo lãnh đã giảm đi nhiều, số lượng phần lớn định cư tại Mỹ là du học sinh. Chứng minh rõ ràng nhất khi chúng ta nghe đài, xem TV Việt ngữ tại miền nam và bắc California, hiện nay trên dưới 20 đài Việt ngữ thì phần lớn xướng ngôn viên, nhân viên kỹ thuật là du học sinh. Thêm một bằng chứng nữa là các nhân viên nhà hàng Việt Nam phần lớn là các em vừa đi học, vừa đi làm để kiếm thêm chi tiêu cho bản thân tại Mỹ. Minh rất chia sẻ với các em vừa đi học, vừa đi làm vì mình thấy hình ảnh của mình trong các em vì từ lúc 15 tuổi mình đã đóng vai trò như các em.
Còn lại một số du học sinh thì chưa biết một ngày đi làm, các em chạy siêu xe, xài hàng hiệu, ăn nhà hàng sang trọng và tiệc tùng bạn bè không thua gì những người Việt Kiều thành đạt lâu năm. Khu vực mình ở thuộc dạng trung lưu của một trong những thành phố lý tưởng của miền nam California, thành phố Irvine với giá nhà trung bình từ 800.000 USD đến 1,5 triệu USD. Phần lớn cư dân ở Irvine là người Á châu đến từ Hàn Quốc, Hong Kong, Đài Loan, Nhật và gần đây là du học sinh Việt Nam. Hai căn nhà trong khu vực mình vừa có hai chủ nhân mới, bố mẹ của du học sinh Việt Nam, mua nhà bằng tiền mặt, và các con chạy toàn siêu xe. Mình có hai cháu ở chung cũng là du học sinh nên rất am hiểu chi phí hàng năm cho một du học sinh và chút kinh nghiệm trong lĩnh vực du học sinh.
Nhiều bố mẹ Việt Nam cho con du học Mỹ, mua xe, mua nhà cho con thường than phiền các con không tập trung học hành mà chỉ ăn xài, tụ tập bạn bè. Có thể vì bố mẹ kiếm tiền dễ quá nên các con cũng đã quen với lối ăn xài này từ lúc còn bé ở Việt Nam, khi đến Mỹ thì như "cá vào đúng nước", độ ăn xài càng tăng cao hơn.
Văn hóa Mỹ lại khác, cho dù gia đình có tiền họ vẫn cho con họ đi làm để biết giá trị đồng tiền. Trái lại, phần lớn bố mẹ Việt Nam cưng chiều con và sợ con cực khổ. Tỷ phú Mỹ Bill Gates và Donald Trump cho con đi làm từ bé và lãnh lương bằng nhân viên. Bill Gates vừa tặng cho hội từ thiện Ebola 50 triệu USD, và hàng năm vợ chồng Bill Gates làm từ thiện trung bình 3 tỷ USD, thế nhưng di chúc của ông chỉ để lại 10 triệu USD cho con trai của ông. Khi được hỏi về điều này, ông Gates trả lời: "Tài sản lớn nhất chúng tôi cho con tôi là tấm lòng nhân đạo, tư duy ứng xử và công thức thành công. Với những điều này con tôi sẽ thành công hơn cả tôi vì tôi bắt đầu với hai bàn tay trắng". Từ ngày ông Gates cho tiền từ thiện, ông càng giàu hơn xưa có thể vì thế ông bà có câu: "Mình ăn hết, người khác ăn còn", một suy nghĩ rất hợp lý nhưng có bao nhiêu người làm được? Thương con nên cho chúng những điều cơ bản tất yếu để giúp chúng thành nhân như ông Gates nói hay cho chúng tiền bạc, tài sản mà chúng không biết giá trị đích thực của nó? Thành tài không hẳn sẽ thành nhân, thành nhân không hẳn phải thành tài.
