Những triệu chứng như đau đầu dữ dội, yếu tay chân, mắt mờ, nói khó, co giật hay gục xuống bất ngờ được các bác sĩ cảnh báo cần theo dõi sát ở trẻ nhỏ và trẻ vị thành niên nhằm tránh chủ quan.
Theo thông tin từ Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 ngày 5/12, thời gian gần đây bệnh viện tiếp nhận nhiều trường hợp đột quỵ ở trẻ em và người trẻ tuổi, trong đó có bệnh nhi mới 8 tuổi. Căn bệnh vốn được xem là phổ biến ở người trưởng thành đang xuất hiện ngày càng nhiều ở nhóm tuổi thấp hơn, với biểu hiện không điển hình và diễn tiến nhanh.
Trường hợp bé Đào Khuê, sinh năm 2017 tại Hà Nội, bất ngờ gục xuống bàn trong lúc học, yếu nửa người trái. Đây được xác định là cơn thiếu máu não thoáng qua. Giáo viên phát hiện kịp thời và đưa bé đi cấp cứu. Kết quả CTA cho thấy bé bị nhồi máu não do bóc tách động mạch não giữa bên phải, một tình trạng hiếm gặp ở trẻ. Bệnh nhi được nong mạch và đặt stent, hồi phục gần như hoàn toàn nhờ được đưa đến viện sớm.
Một trường hợp khác là Quyết, sinh năm 2011 tại Hà Nam. Trước khi nhập viện 10 ngày, trẻ đau đầu dữ dội rồi ngất tại trạm y tế xã. Dù hồi phục tạm thời sau dùng thuốc, cơn đau đầu tái phát khiến gia đình đưa trẻ đi kiểm tra. Kết quả CTA cho thấy trẻ bị chảy máu não nhỏ do vỡ dị dạng thông động - tĩnh mạch vùng thái dương phải. Sau can thiệp nút mạch và xử lý túi giả phình, bé đã hồi phục hoàn toàn.
Các bác sĩ cho biết can thiệp đột quỵ ở trẻ khó hơn nhiều so với người lớn do hệ mạch nhỏ, dễ tổn thương, yêu cầu thao tác chính xác tuyệt đối. Hiện Viện Thần kinh của bệnh viện đang điều trị bốn bệnh nhi từ 8 đến 16 tuổi, cho thấy xu hướng trẻ hóa rõ rệt.
TS.BS Nguyễn Văn Tuyến - Viện trưởng Viện Thần kinh kiêm Chủ nhiệm Khoa Đột quỵ não thăm khám cho bệnh nhi 8 tuổi.
TS. BS Nguyễn Văn Tuyến, Viện trưởng Viện Thần kinh, cho biết số ca đột quỵ ở người dưới 45 tuổi tăng trong những năm gần đây. Trong năm 2025, Khoa Đột quỵ não có khoảng 10-15% người bệnh điều trị là người trẻ. Nguyên nhân chính do nhồi máu não và chảy máu não. Với nhóm trẻ, cơ chế gây nhồi máu ít liên quan đến xơ vữa mạch như người lớn mà thường xuất phát từ bóc tách động mạch (tình trạng này chiếm khoảng 30-50% diễn tiến rất nguy hiểm). Bóc tách mạch có thể xảy ra khi trẻ vui chơi, chạy nhảy, va chạm hoặc xoay cổ mạnh gây tổn thương lớp nội mạc, hoặc do viêm mạch...
Đột quỵ ở mọi độ tuổi đều là cuộc chạy đua với thời gian. Mỗi phút, mỗi giây trôi qua là hàng tỷ tế bào thần kinh bị tổn thương không thể phục hồi. Các khuyến cáo quốc tế cho biết, điều trị bằng thuốc tiêu sợi huyết có hiệu quả trong 3 - 4,5 giờ đầu. Lấy huyết khối cơ học thường được thực hiện trong 6 giờ. Tuy nhiên, bác sĩ nhấn mạnh người nhà không nên chờ đợi hay căn cứ vào các "khung giờ vàng" để trì hoãn việc đưa trẻ đến viện. Càng đến trễ, khả năng cứu sống và phục hồi càng giảm.
Bệnh nhân sinh năm 2011 phát hiện chảy máu não từ cơn đau đầu thoáng qua.
Điều đáng lo ngại là đột quỵ ở trẻ dễ bị bỏ sót vì triệu chứng không điển hình và trẻ khó mô tả cảm giác. Những dấu hiệu như đau đầu dữ dội, yếu tay chân, mắt nhìn mờ, nói khó, co giật, gục xuống bất ngờ... dù rất nhẹ cũng cần được theo dõi sát. Nhiều trường hợp, phụ huynh nghĩ con mệt, chóng mặt do học tập hoặc cảm cúm bình thường, dẫn đến bỏ lỡ thời gian vàng cứu chữa.
Theo BS Phạm Văn Cường - Khoa Can thiệp mạch thần kinh, Viện Thần kinh, hiện chưa có phương pháp phòng ngừa tuyệt đối đột quỵ ở trẻ em vì nguyên nhân thường không rõ ràng. Việc phát hiện sớm chính là chìa khóa giúp giảm thiểu tổn thương và bảo vệ tính mạng. Đột quỵ có thể xảy ra ở bất cứ độ tuổi nào, nên sự cảnh giác của gia đình, thầy cô và cộng đồng là yếu tố quyết định đến hiệu quả chẩn đoán và điều trị cho người bệnh.
* Tên bệnh nhân đã được thay đổi
Duk Sun
