"Trước đây, tôi thường để ý từng thay đổi nhỏ trong cơ thể rồi suy diễn, lo lắng về bệnh tật. Giờ đây, sự chú ý chuyển sang việc hạt giống đã nảy mầm chưa, cây lớn thêm bao nhiêu hay khu vườn hôm nay có gì khác", Ngọc nói.
Những hôm trời mát, Ngọc có thể ở ngoài vườn gần cả ngày, còn khi nắng nóng cô thường đợi đến chiều hoặc chiều tối mới chăm cây. Ít ai biết, cô gái sinh năm 1994 từng trải qua thời gian dài với áp lực công việc, biến cố gia đình, tình cảm và có giai đoạn sụt còn khoảng 37 kg.
Phan Thị Như Ngọc mắc rối loạn lo âu nhiều năm nhưng không nhận ra. Ảnh: NVCC
Ngọc kể năm 2015, cô làm họa viên dựng phối cảnh 3D nội thất. Áp lực tiến độ khiến cô thường xuyên thức khuya chạy deadline, ăn uống thất thường. Cùng lúc, cô trải qua nhiều biến cố cá nhân, từ mâu thuẫn gia đình kéo dài từ nhỏ, đổ vỡ tình cảm đến việc mẹ qua đời trong giai đoạn Covid-19, nhưng vẫn đi làm và luôn nghĩ mình ổn.
Năm 2020, Ngọc nghỉ việc văn phòng để theo đuổi hội họa. Những năm sau đó, có thời điểm cô trầm buồn kéo dài, thu mình, mất động lực sống, sụt còn khoảng 37 kg, thậm chí việc đứng dậy lấy một cốc nước cũng trở nên khó khăn. Cô từng đến Đà Lạt, Đắk Lắk, dành thời gian gần thiên nhiên, đồng thời tìm đến thiền, yoga, Phật pháp và ăn chay để tìm lại cân bằng.
Năm 2024, Ngọc trở lại TP HCM, học ngành Hội họa tại Trường Cao đẳng Văn hóa Nghệ thuật TP HCM, đồng thời kinh doanh khung tranh gỗ. Việc vừa học vừa làm khiến cô lại thức khuya, ăn uống thất thường, dùng nhiều trà sữa để giữ tỉnh táo.
Đầu năm 2025, cô bắt đầu thấy lo lắng, suy nghĩ tiêu cực, kèm các biểu hiện như đau đầu, rối loạn tiêu hóa, hồi hộp, khó thở, tim đập nhanh và tê tay chân. Khoảng tháng 8 cùng năm, sau nhiều ngày thức khuya, cô trải qua một cơn hoảng loạn mạnh vào rạng sáng, với cảm giác tim đập nhanh, cơ thể lạnh toát, sắp mất ý thức và không còn kiểm soát được bản thân. Người nhà đưa cô vào viện cấp cứu.
Ban đầu, bác sĩ ghi nhận tình trạng rối loạn nhịp tim. Sau quá trình thăm khám, Ngọc cho biết cô được chẩn đoán mắc rối loạn lo âu. Từ đó, cô bắt đầu sợ ra ngoài, sợ đám đông, có hôm phải rời lớp giữa giờ vì khó thở và hoảng sợ. Ngọc quyết định bảo lưu việc học một năm, tạm dừng công việc và hạn chế gặp gỡ mọi người để tập trung chăm sóc sức khỏe.
"Giai đoạn nặng nhất, tôi gần như chỉ nằm một chỗ, mỗi ngày ăn được vài thìa cháo, mất ngủ kéo dài và dễ hoảng sợ trước âm thanh lớn hoặc những thông tin về bệnh tật. Chỉ riêng việc hít thở bình thường lúc đó với mình cũng đã là một điều quý giá", cô nhớ lại.
Thời điểm đó, chồng sắp cưới ở bên chăm sóc, động viên, giúp Ngọc có thêm động lực. Cô cũng bắt đầu nhìn lại toàn bộ lối sống, bỏ trà sữa, cà phê và đồ uống chứa nhiều đường hoặc chất kích thích; ưu tiên thực phẩm tự nấu, rau củ, thịt cá, hạn chế đồ chế biến sẵn và nhiều dầu mỡ. Cô tập ngủ trước 23h, dậy sớm đón nắng, đi bộ, vận động nhẹ và dành thời gian nghỉ ngơi. Theo Ngọc, sau vài tháng các bệnh về tiêu hóa và tình trạng mệt mỏi bắt đầu giảm, dù những cơn lo âu, hoảng sợ thỉnh thoảng vẫn xuất hiện.
Trong quá trình hồi phục, Ngọc nhớ đến những trải nghiệm ở Đắk Lắk, nơi cô từng tiếp xúc với cây cối và học cách trồng cây, làm vườn thuận tự nhiên. Nhận thấy mỗi lần ở gần thiên nhiên đều cảm thấy dễ chịu hơn nhưng chưa thể rời thành phố, cô muốn tìm một nơi có thể vừa làm xưởng mộc, vừa trồng cây.
Ngọc tự tay chăm soc khu vườn nhỏ.
Sau khi thuê một xưởng mộc ở Hóc Môn, Ngọc xin chủ đất tận dụng khoảng 20 m2 đất trống phía đối diện để làm vườn.
"Khi đó, khu đất phủ đầy cỏ dại, chuối mọc um tùm, còn sót lại gạch đá và những mảng bê tông. Khu vực xung quanh khá thưa dân cư, có người nuôi bò, trồng rau và một số xưởng sản xuất nhỏ", cô kể.
Gia đình, bạn bè hầu như không biết Ngọc âm thầm tìm nơi làm vườn bởi cô hướng nội, thường chỉ chia sẻ khi mọi thứ đã bắt đầu thành hình. Người đồng hành từ đầu là chồng sắp cưới, làm nghề mộc.
Ngọc tự dọn cỏ, đào nhổ bê tông, gạch đá rồi san mặt đất; chồng sắp cưới giúp chặt bớt những bụi chuối lớn. Có nền tảng thiết kế, cô tự lên ý tưởng, tận dụng gỗ dư từ xưởng làm các luống trồng rau, nhà lưới mini và hàng rào bảo vệ cây.
Cô từng thử nghiệm nhiều loại rau thất bại nhưng vẫn kiên trì.
Sinh ra và lớn lên ở TP HCM, trước đó gần như chưa từng làm vườn, Ngọc học từ YouTube, các hội nhóm trên Facebook, tài liệu tự tìm đọc và những người từng hướng dẫn mình ở Đắk Lắk. Sức khỏe khi ấy chưa hồi phục hoàn toàn nên mỗi lần cô chỉ làm được khoảng một, hai tiếng rồi phải nghỉ.
Khu đất bỏ trống lâu ngày, cỏ mọc dày nên theo quan sát của Ngọc, đất tương đối tơi xốp và có sẵn lượng mùn hữu cơ. Nhiều loại rau phát triển tốt từ những vụ đầu nhưng không phải lần gieo trồng nào cũng thành công. Rau má và xà lách xoong được cô thử nhiều lần nhưng không đạt như mong đợi, trong khi cải bẹ xanh, cải thìa, mồng tơi sinh trưởng khỏe.
"Qua những lần thử và thất bại, tôi học cách quan sát điều kiện sống của từng loại cây, điều chỉnh cách chăm sóc, đồng thời rèn sự kiên nhẫn và chấp nhận những điều chưa hoàn hảo", cô cho biết.
Hiện, khu vườn có cải bẹ xanh, cải thìa, cải cúc, xà lách, mồng tơi; các loại rau thơm như húng quế, bạc hà Âu, kinh giới; cùng ớt, sả, bí đỏ và khổ qua rừng. Ngọc còn trồng táo xanh, chanh, đu đủ, giữ lại những cây chuối có sẵn. Hoa hồng, hoa chuối kiểng và xương rồng trong vườn phần lớn được hàng xóm, người dân xung quanh tặng.
Ngọc thu hoạch ớt trong vườn.
Ngoài giúp vận động thường xuyên hơn, khu vườn còn cung cấp thêm rau cho những bữa ăn hàng ngày của cô.
Theo Ngọc, các biểu hiện lo âu hiện giảm và hầu như không còn ảnh hưởng nhiều đến cuộc sống thường ngày. Sức khỏe ổn định hơn giúp cô quay lại việc học và công việc.
Trong quá trình làm vườn, Ngọc ghi lại nhiều khoảnh khắc và dần xây dựng kênh YouTube "Phan Ngọc | Nơi Mình Trồng Lại Mình".
Cô cho biết trong giai đoạn khó khăn, những bài viết và câu chuyện tích cực trên mạng từng giúp cô có thêm động lực. Vì vậy, cô muốn chia sẻ trải nghiệm của mình với hy vọng những người đang sống cùng rối loạn lo âu có thể tìm thấy sự đồng cảm và thêm niềm tin vào quá trình hồi phục.
"Mỗi người sẽ có hoàn cảnh và hành trình khác nhau, nhưng mình tin rằng cơ thể và tinh thần đều cần thời gian để hồi phục nếu chúng ta biết quan tâm, chăm sóc và kiên nhẫn với chính mình", 9X nói.
Một ngày làm vườn của Như Ngọc.
Phạm Linh
Ảnh: NVCC
