![]() |
Người tiêu dùng dễ bị nhầm lẫn vì bao bì, nhãn mác na ná nhau. |
Năm 2004, trên phố Hàng Buồm, Hà Nội bỗng xuất hiện một loại trà hòa tan, thoạt nhìn bao bì thấy rất giống trà Nestea, mang tên Freshtea, do Công ty Thúy Hương sản xuất. Ngoài cái tên na ná, các chi tiết trên bao bì như màu xanh, hình chiếc lá, cái cốc, viên đá... của Freshtea đều tương tự Nestea.
Trong khi đó, Nestea đã là nhãn hiệu nổi tiếng từ nhiều năm nay, được đăng ký nhãn hiệu quốc tế trên 100 nước. Không ít người tiêu dùng đã nhầm lẫn giữa hai loại trà này. Vụ việc được khởi kiện bởi chủ nhãn Nestea nhưng cho đến nay vẫn chưa được xử lý dứt điểm. Lý do là nhãn Freshtea đã được Cục Sở hữu trí tuệ Việt Nam, Bộ Khoa học và Công nghệ cấp bằng bảo hộ nhãn hiệu. Cơ quan Quản lý thị trường rất lúng túng khi phía chủ nhãn Freshtea đưa ra văn bằng này.
Tương tự, nhãn hàng Milo cũng đang bị cạnh tranh bởi nhãn Good Cacao của Công ty Mina và nhãn Inso của Công ty Hoàng Gia. Người tiêu dùng nếu không có kinh nghiệm, sẽ rất khó phân biệt các loại sữa cacao này khi mà từ cách viết chữ nhãn hiệu trong khung, hình màu vàng, ánh nâu... trên bao bì của hai nhãn Good Cacao và Inso đều rất giống nhãn Milo.
Bà Trần Thị Hồng Vân, Giám đốc Công ty Sở hữu trí tuệ Banca, Hà Nội đã nhận xét, các nhãn thực phẩm nổi tiếng thường là “khổ chủ” trong các vụ việc cạnh tranh không lành mạnh như vậy.
Nói về hiện tượng lợi dụng tên thương mại để đánh lừa người tiêu dùng, có lẽ, điển hình nhất là vụ keo dán 502 có hình con voi của Công ty Thuận Phong, thành phố Hồ Chí Minh. Công ty này được thành lập năm 1998, đã đăng ký nhãn hiệu này tại Cục Sở hữu trí tuệ Việt Nam.
Khi sản phẩm keo dán Con voi của công ty này trở nên nổi tiếng, tiêu thụ rộng rãi trên cả nước thì năm 2004, tại Hà Nội, lại xuất hiện một công ty khác cũng tên Thuận Phong, cũng kinh doanh keo dán. Công ty “sinh sau đẻ muộn” này đã lấy nhãn hiệu Con voi cho sản phẩm keo của mình.
Bà Trần Thị Hồng Vân cho biết, vụ việc đã được cơ quan chức năng xử lý, yêu cầu Công ty Thuận Phong tại Hà Nội chấm dứt hành vi này, nhưng vẫn được giữ tên thương mại. Vì vậy, không ít người tiêu dùng đã nhầm tưởng đó là chi nhánh của công ty Thuận Phong ở TP HCM.
Chuyên viên Đoàn Tử Tích Phước, Ban Điều tra và xử lý các hành vi cạnh tranh không lành mạnh, Cục Quản lý cạnh tranh, Bộ Công Thương cho biết, 4 hình thức cạnh tranh không lành mạnh cơ bản là lợi dụng thành quả đầu tư, uy tín của người khác; công kích, nói xấu đối thủ; gian dối hoặc gây nhầm lẫn về sản phẩm của mình; lôi kéo khách hàng bằng các biện pháp không chính đáng.
Trong đó, chỉ dẫn gây nhầm lẫn cho người tiêu dùng về chất lượng, thương hiệu là phổ biến nhất. Tuy nhiên, kể từ khi Luật Cạnh tranh 2004 ra đời, con số doanh nghiệp chịu đầu tư khiếu kiện, bảo vệ quyền lợi cho mình rất ít. Một phần vì tâm lý ngại kiện tụng, không muốn làm “to” chuyện, một phần vì chi phí quá cao.
Chi phí cho một vụ kiện tụng, doanh nghiệp sẽ phải trả 10 triệu đồng, phí ứng trước là 3 triệu đồng. Mặc dù Luật quy định, nếu thắng kiện, bên bị thua kiện sẽ phải bồi hoàn toàn bộ số tiền này, nhưng rất ít doanh nghiệp tin rằng, có thể đòi được số tiền này sau khi sự việc ngã ngũ. Một lý do nữa là nhận thức của doanh nghiệp chưa cao.
Ông Lý Đình Sơn, Phó Chủ tịch, Tổng thư ký Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam khẳng định: “Luật Cạnh tranh chưa đi vào cuộc sống. Không ít doanh nghiệp khi tung ra các hình thức khuyến mại, quảng cáo, đã không biết mình vi phạm pháp luật. Trên thực tế, rất ít doanh nghiệp biết đến Luật này, cũng như sự tồn tại của một cơ quan giải quyết việc này là Cục Quản lý cạnh tranh”.
Chia sẻ điều này, bà Đinh Thị Mỹ Loan, Cục trưởng Cục Quản lý cạnh tranh, Bộ Công Thương cho biết, một cuộc điều tra của Cục đã cho kết quả, tới có 70% doanh nghiệp không biết đến Luật. Nhiều vụ việc cạnh tranh không lành mạnh đã diễn ra, nhưng con số khiếu kiện thực tế mới chỉ có 6-7 vụ. Kể từ khi thành lập, đến nay, Cục mới đang điều tra một vụ việc đầu tiên.
Cạnh tranh không lành mạnh không chỉ ảnh hưởng tới doanh nghiệp chân chính, mà còn thiệt hại trực tiếp tới người tiêu dùng. Theo bà Đinh Thị Mỹ Loan, hướng giải quyết về các hành vi này không nhất thiết phải đưa nhau ra tòa để xử phạt, quan trọng hơn, phải làm thế nào để các doanh nghiệp không vi phạm Luật.
Đạo đức kinh doanh không thể hô hào suông mà rất cần những chế tài nghiêm minh hơn và thái độ lên án mạnh mẽ của người tiêu dùng, cộng đồng doanh nghiệp đối với hiện tượng này.
(Theo An Ninh Thủ Đô)