"Bánh kem thành tựu" là những chiếc bánh được trang trí bằng các mẩu giấy nhỏ hoặc nến, mỗi chi tiết tượng trưng cho điều người tham gia cảm thấy xứng đáng được ghi nhận sau một năm. Đó có thể là các cột mốc quen thuộc như tốt nghiệp, thăng chức, mua được món đồ mơ ước, nhưng cũng có khi rất giản dị như dám nghỉ một công việc không phù hợp, vượt qua mối quan hệ độc hại, hay đơn giản là "vẫn sống sót qua một năm nhiều biến động".
Xu hướng này xuất hiện trên TikTok từ giữa tháng 11, gắn với các buổi tụ họp Friendsgiving - bữa tiệc theo chủ đề Lễ Tạ ơn dành cho bạn bè, thường diễn ra trước hoặc thay thế buổi sum họp gia đình tại Mỹ. Trong các video, nhóm bạn ngồi quây quần bên chiếc bánh, cắm những que tăm nhỏ dán mẩu giấy ghi lại thành tựu đáng tự hào năm qua.
Tại Việt Nam, nhiều video "thành tựu năm qua" bắt đầu xuất hiện trên TikTok từ khoảng giữa tháng 12, thu hút từ hàng trăm nghìn đến hàng triệu lượt xem mỗi clip nhờ sự chân thật và dễ đồng cảm. Một số tài khoản như wuyentei, lyly_sury2109, pupunpurin... có video đạt hơn một triệu lượt xem.
Thành Đạt, 20 tuổi, TP Thủ Đức, cho biết anh cùng bạn bè thực hiện "bánh kem thành tựu" trong một buổi gặp gỡ đầu tháng 12, sau khi xem video trên kênh TikTok wuyentei. Với Đạt, sức hút của xu hướng nằm ở chỗ không phân biệt thành tựu lớn hay nhỏ. Trong bối cảnh mạng xã hội tràn ngập hình ảnh thành công và hoàn hảo, thú vui này đi theo chiều ngược lại, khuyến khích mỗi người ghi nhận cả những nỗ lực thầm lặng và quá trình trưởng thành bên trong.
Chủ kênh TikTok wuyentei cùng nhóm bạn thổi "bánh kem thành tựu". Video: wuyentei.
Không chỉ kể các thành tựu tích cực, xu hướng còn gây chú ý với những video "điểm lại chuyện xui", nổi bật là video của Bông Tím, nhà sáng tạo nội dung có hơn 6 triệu lượt theo dõi trên TikTok.
Trong video đạt hơn 4 triệu lượt xem, Bông Tím hài hước thừa nhận bản thân tụt 47.000 người theo dõi, tăng 3 kg và lỗ 88 triệu đồng sau khi mở quán cà phê. Đặc biệt, anh cắm tới hai cây nến cho một sự cố nghiêm trọng là bị người quen lừa bốn lần, với tổng thiệt hại lên tới hàng tỷ đồng.
Cách kể chuyện vừa tự giễu vừa thẳng thắn khiến chiếc "bánh kem thành tựu không giống ai" của Bông Tím nhận nhiều bình luận đồng cảm. Không ít người cho biết họ nhìn thấy chính mình trong những "thành tựu ngược" ấy, khi một năm trôi qua ngoài thành công còn có đầy mất mát.
Trong video, TikToker Tường Hồng Phú cũng bắt trend theo hướng "kể xui" nhưng vẫn giữ tinh thần lạc quan. Những "thành tựu" anh nhắc đến đều liên quan sức khỏe, như gan nhiễm mỡ độ một, gãy đốt sống lần thứ hai, tổn thương rễ thần kinh tọa hay chạm mốc 110 kg bằng giọng điệu dí dỏm.
Cả Bông Tím lẫn Tường Hồng Phú đều kết lại bằng hành động thổi tắt nến, gọi đó là bánh kem "đá vía xui", gửi gắm mong muốn năm 2026 sẽ sáng sủa hơn.
"Bánh kem thành tựu không giống ai" của Bông Tím và Tường Hồng Phú. Video: Bông Tím.
Lý giải vì sao "bánh kem thành tựu" chạm đến giới trẻ, tiến sĩ tâm lý Nguyễn Thị Ngọc Giàu (ĐH Công nghệ TP HCM) cho rằng đây là một hình thức thực hành "ghi nhận bản thân" trong đời sống tinh thần. Theo bà, ghi nhận bản thân là thực hành quan trọng giúp cân bằng giữa cảm xúc khó chịu và cảm xúc dễ chịu.
"Mình không thể diệt trừ hay xóa hết cảm xúc khó nhưng nếu chủ ý nuôi dưỡng cảm xúc tích cực thông qua thực hành ghi nhận, mình sẽ giữ được trạng thái cân bằng hơn", bà nói.
Chuyên gia cho rằng việc ghi nhận bản thân cũng góp phần xây dựng nội lực và sự tự tin. Khi đối diện với tình huống khó, thay vì tự trách hay suy nghĩ tiêu cực, người trẻ có thể duy trì góc nhìn lạc quan hơn và tin vào chính mình.
Tuy vậy, theo tiến sĩ Giàu, thực hành ghi nhận hay lòng biết ơn chỉ có tác dụng nuôi dưỡng khi người thực hành thật sự có sự rung động, cảm xúc sống động bên trong. "Nếu chỉ làm cho vui, cho giống người khác, cho hợp trào lưu thì rất khó tạo nên sự chuyển hóa sâu trong nội tâm", bà nói.
Ngoài ra, ghi nhận bản thân cũng là cách chuyển sự tập trung của tâm trí từ những điều "mất" sang những điều "được", qua đó giúp suy nghĩ dịch chuyển theo hướng tích cực hơn. Người trẻ tham gia trào lưu này không chỉ để giải trí, thư giãn mà còn để cảm thấy mình thuộc về một nhóm, được công nhận và được "nhìn thấy" đúng với con người mình.
Hoàng Yến
