Phi công trực thăng Aman Budhathoki đang bay về phía Timure, huyện Rasuwa, sáng 26/8 thì phát hiện một cảnh tượng bất thường phía dưới lòng sông Bhotekoshi, gần biên giới Nepal - Trung Quốc.
Budhathoki nói với CNN rằng khi đó trực thăng chỉ còn cách điểm đến khoảng 5 phút. Từ trên cao, anh nhìn thấy một đám bụi lớn bốc lên ở lòng sông.
Ban đầu, phi công nghĩ một vụ sạt lở vừa xảy ra hoặc quân đội đang sử dụng thuốc nổ để mở đường trong khu vực miền núi. Tuy nhiên, chỉ vài giây sau, anh nhận ra thứ đang tiến xuống thung lũng là một dòng lũ khổng lồ, đặc quánh bùn đất và mảnh vỡ.
"Những con sóng cao khoảng 5-6 mét", Budhathoki nói. Theo phi công, dòng nước đen ngòm cuốn theo cây lớn, ôtô cùng nhiều vật thể trên đường đi. Anh mô tả cảnh tượng phía dưới là "kinh hoàng", cho biết chưa từng chứng kiến sức mạnh của thiên nhiên ở quy mô như vậy.
Lũ quét nhìn từ trên cao. Video: Reuters
Budhathoki tiếp tục cho trực thăng bay theo dòng lũ một đoạn để quan sát hướng di chuyển và đánh giá mức độ tàn phá. Những gì anh nhìn thấy từ trên cao sau đó trở thành một trong những hình ảnh đầu tiên cho thấy quy mô thảm họa đang diễn ra dọc các thung lũng phía bắc Nepal.
Kapil Pakhrin, một trong những người thoát nạn ở Timure, kể với truyền thông Nepal rằng trước khi lũ tới, khu vực xuất hiện gió mạnh cùng mây bụi và bùn. Người dân nhanh chóng nhận ra nguy hiểm và chạy khỏi khu chợ.
"Nếu chúng tôi còn ở lại đó, chúng tôi đã bị cuốn xuống sông", Pakhrin nói.
Theo nhân chứng, dòng lũ và bùn đất sau đó cuốn qua khu vực chợ Timure, nơi tập trung nhiều cơ quan và cơ sở kinh doanh. Đồn cảnh sát, văn phòng hải quan, khách sạn, cửa hàng cùng nhiều phương tiện đỗ ven đường bị phá hủy hoặc cuốn đi.
Một cư dân khác kể ông đang ăn sáng khoảng 8h40 thì nghe mọi người báo dòng lũ lớn đã tràn qua Timure. Chạy ra ngoài, ông nhìn thấy dòng sông phía dưới giống một xoáy nước khổng lồ, kèm tiếng gầm lớn.
"Cả làng rung chuyển, cảm giác giống như động đất. Khu chợ và khu dân cư biến mất ngay trước mắt chúng tôi", người này nhớ lại.
Những đoạn phim được công bố sau thảm họa cho thấy người dân chạy lên các tầng cao, mái nhà và sườn núi để tránh dòng nước. Trực thăng được huy động tới những khu vực đường bộ bị chia cắt để đưa người mắc kẹt ra ngoài, đồng thời vận chuyển thực phẩm và vật tư cứu trợ.
Bùn bao phủ cả ngôi làng sau trận lũ quét ở Trishuli, huyện Nuwakot, Nepal, ngày 27/8. Ảnh: Reuters
Theo Reuters, đến chiều 27/8, ít nhất 165 người đã thiệt mạng tại Nepal. Gần 1.500 người vẫn mất tích nếu tính cả Nepal và khu vực Tây Tạng của Trung Quốc, trong đó hơn 700 người là công dân nước ngoài. Trong ngày 27/8, lực lượng cứu hộ đưa được 125 người ra khỏi vùng nguy hiểm, gồm 20 người nước ngoài.
Cơ quan Quản lý và Giảm thiểu Rủi ro Thiên tai quốc gia Nepal cũng cho hay 579 du khách, gồm 113 người Nepal và 466 người nước ngoài, vẫn chưa liên lạc được. Ngoài ra, 85 thành viên lực lượng an ninh mất tích. Lũ cũng làm hư hại 35 cầu đường bộ, 45 cầu treo và khoảng 40 km đường.
Các chuyên gia bước đầu cho rằng thảm họa bắt nguồn từ sự sụp đổ của phần dưới một sông băng ở vùng Himalaya. Khối băng, đá và mảnh vụn lao xuống thung lũng rồi tràn vào sông Lhende Khola, tạo ra dòng lũ quét tốc độ cao hướng về khu vực biên giới Nepal - Trung Quốc.
Ban đầu, tín hiệu địa chấn tại khu vực khiến giới chức nghi một trận động đất có thể liên quan đến thảm họa. Tuy nhiên, Cơ quan Khảo sát Địa chất Mỹ sau đó cho biết tín hiệu này được tạo ra bởi sự sụp đổ của khối băng, đá và dòng mảnh vụn, chứ không phải một trận động đất.
Phạm Linh (Theo CNN, Reuters)
