Gần đây, khi chính quyền xã Thiệu Thành rà soát, lập danh sách chi trả khoản tiền trợ cấp theo gói an sinh xã hội 62.000 tỷ đồng của chính phủ, người dân đã phát hiện nhiều bất thường. Ngoài việc người thân của một số cán bộ xã "đi lạc" vào hộ cận nghèo, hàng chục hộ nghèo đã bị ghép vào hộ khác để rút bớt danh sách, đạt tiêu chí nông thôn mới.
Ông Nguyễn Duy Chấp, trưởng thôn Thành Thượng, lý giải nguyên nhân sáp nhập hộ nghèo là để đạt tiêu chí nông thôn mới.
Gia đình anh Nguyễn Văn Hưng (35 tuổi) là một trong 15 hộ nghèo ở thôn Thành Thượng, xã Thiệu Thành. Theo Nghị quyết 42 của chính phủ, gia đình nằm trong diện được nhận tiền hỗ trợ đợt một (cùng với nhóm người có công, bảo trợ xã hội và hộ cận nghèo). Nhận thông báo của địa phương, giữa tháng 5, anh Hưng đến trụ sở UBND xã Thiệu Thành lĩnh tiền hỗ trợ nhưng không được chi trả với lý do "4 khẩu của gia đình đã bị sáp nhập với hộ nghèo khác, đang phải rà soát lại".
"Nghe cán bộ giải thích, tôi không hiểu chuyện gì đang xảy ra, vì rõ ràng nhà tôi từ lâu là hộ riêng biệt", anh Hưng nói. Cuốn sổ hộ nghèo anh vẫn cầm trên tay.
Theo tìm hiểu, hộ anh Hưng "bị sáp nhập" vào hộ nghèo của gia đình bà Nguyễn Thị Thịnh, ở cùng thôn Thành Thượng khoảng cuối năm 2019. Tương tự, gia đình anh Nguyễn Văn Oai, Nguyễn Văn Cường, Nguyễn Văn Vượng, Nguyễn Văn Khải... cũng bị nhập vào các hộ khác.
Ông Nguyễn Duy Chấp, trưởng thôn Thành Thượng, cho hay cả thôn có 15 hộ nghèo, 60 hộ cận nghèo. Sau khi thực hiện chủ trương "sáp nhập", thôn còn 8 hộ nghèo theo danh sách, song thực tế vẫn là 15 hộ riêng lẻ và số khẩu không đổi.
Theo lý giải của vị trưởng thôn, họ sáp nhập hộ nghèo để hoàn thành tiêu chí xây dựng thôn nông thôn mới. Cụ thể, các địa phương được yêu cầu phấn đấu hạ tỷ lệ hộ nghèo xuống mức dưới 2,5%, trong khi căn cứ số lượng thực tế thì tỷ lệ này ở Thành Thượng đang cao hơn 3%.
"Cấp trên chỉ đạo thì phải nghe thôi chứ tôi cũng áp lực lắm. Chỉ có cách đó thôi chứ không thể họ đang nghèo mà cho thoát nghèo ngay được...", ông Chấp lý giải. Ông cho hay trong các hội nghị với lãnh đạo xã dịp cuối 2019 tại nhà văn hoá thôn, chủ trương này được thống nhất cho triển khai và có thông báo cho người dân. "Các hộ dù bị ghép nhưng mọi chế độ chính sách vẫn được hưởng bình thường", ông Chấp nói.
Một góc thôn Thành Thượng, xã Thiệu Thành.
Thừa nhận có tình trạng "sáp nhập hộ nghèo" ở địa phương, song Chủ tịch UBND xã Thiệu Thành Lê Tiến Đăng nói "xã không có chủ trương mà tự các thôn làm".
Tại Thiệu Thành vừa qua phát hiện 27 hộ nghèo bị ghép vào hộ khác. Theo ông Đăng, năm 2019 huyện giao chỉ tiêu cho xã phải giảm 30 hộ nghèo và thực tế năm nay, địa phương chỉ còn 43 hộ. Lý giải việc đột ngột giảm hàng chục hộ nghèo nhưng khẩu thì không thay đổi mà địa phương không phát hiện ra, ông Đăng phân trần, do ông ở xã khác mới chuyển công tác về nên con em các hộ ông không nắm được và "có thiếu sót vì không kiểm số khẩu".
Ông Đào Hồng Quang, Trưởng phòng Lao động Thương binh và Xã hội huyện Thiệu Hóa, xác nhận có tình trạng sáp nhập các hộ nghèo ở xã Thiệu Thành. "Mục đích là để hoàn thành tiêu chí về đích nông thôn mới, đến khi chi trả tiền hỗ trợ mới phát hiện ra", ông Quang nói.
Theo ông Quang, bản chất chính sách không có gì thay đổi, huyện đang yêu cầu xã rà soát lại rồi hộ nào trả về hộ đó, sau đó chi trả tiền cho người dân.
Thiệu Thành thuộc huyện Thiệu Hoá, có 1.400 hộ với 5.350 khẩu. Xã này có 312 hộ cận nghèo, 43 hộ nghèo (thực tế là 70 hộ khi chưa bị sáp nhập). Theo kế hoạch, năm nay địa phương này sẽ về đích nông thôn mới. Chủ tịch xã Lê Tiến Đăng cho hay xã đã hoàn thành 17/19 tiêu chí, còn điều kiện về an ninh trật tự và bảo hiểm y tế chưa đạt.
Thiệu Hoá là huyện đồng bằng ở Thanh Hoá, có 25 xã, thị trấn. Đến nay đã có 20 đơn vị về đích nông thôn mới, dự kiến số còn lại hoàn thành trong năm 2020 để đưa huyện này hoàn thành kế hoạch xây dựng nông thôn mới cùng năm nay theo lộ trình.
