Nghĩa trang Bukit Brown là một nơi rất dễ bị bỏ qua tại Singapore, nơi có vô số tòa nhà chọc trời. Nằm tiếp giáp với một đường cao tốc chính và nhiều xa lộ lớn, nghĩa trang 90 tuổi này tọa lạc ở một nơi yên bình, xanh ngắt giữa một đô thị sôi động. Được coi là nghĩa trang lớn nhất của người Hoa bên ngoài Trung Quốc, Bukit Brown chứa khoảng 100.000 ngôi mộ. Nhiều người yên nghỉ tại đó từng là những di dân đầu tiên tới Singapore và anh hùng thời chiến.
Nhưng giờ đây Bukit Brown đang trở thành tâm điểm chú ý của dư luận tại Singapore, bởi Chính phủ muốn xây một xa lộ gồm 8 làn đường qua một phần nghĩa trang. Phần còn lại của nghĩa trang sẽ trở thành nơi ở của khoảng 50.000 người và một nhà ga tàu hỏa. Hơn 3.700 ngôi mộ sẽ phải được di rời để nhường đất cho dự án, BBC cho biết.
7 tổ chức dân sự đã kêu gọi chính phủ xem xét lại kế hoạch làm xa lộ. Người dân cũng liên tục gửi thư tới các báo để bày tỏ sự phản đối.
“Di sản không cần thiết phải hy sinh vì các dự án phát triển và ngược lại”, Terence Chong, một thành viên của Hiệp hội Di sản Singapore, phát biểu.
 |
|
Nghĩa trang Bukit Brown là nơi yên nghỉ của nhiều cư dân đầu tiên và anh hùng dân tộc của Singapore. Ảnh: BBC. |
Bukit Brown, nghĩa là “đồi Brown” trong tiếng Mã Lai, được đặt theo tên của một thương nhân người Anh. George Henry Brown, tên của người thương nhân đó, sống trong khu vực nghĩa trang vào thế kỷ 19.
Hiệp hội Di sản Singapore đã xuất bản một cuốn sách về những nghĩa trang đang biến mất của Singapore. Cuốn sách cho thấy Bukit Brown không phải là nghĩa trang duy nhất bị đe dọa bởi móng vuốt của quá trình phát triển đô thị. Trong khi đó, Hiệp hội Thiên Nhiên Singapore đề nghị chính phủ biến Bukit Brown thành công việc quốc gia, một dạng địa danh có thể được UNESCO công nhận là di sản thiên nhiên thế giới.
Tháng trước giới chức công bố bản quy hoạch chi tiết của xa lộ, bao gồm nhiều điểm nhượng bộ so với bản quy hoạch ban đầu. Một phần của xa lộ sẽ được xây theo dạng cây cầu qua thung lũng để giảm thiểu tác động đối với hệ thực vật trong nghĩa trang và duy trì khả năng thoát nước tự nhiên. Quá trình di rời các ngôi mộ sẽ được thực hiện từ năm sau thay vì trong năm nay để thân nhân của những người yên nghỉ trong nghĩa trang có thêm tìm kiếm chỗ chôn mới.
Trong một động thái chưa từng có tiền lệ, chính phủ quyết định tài trợ cho hoạt động thu thập thông tin về những ngôi mộ. Một ủy ban được giao nhiệm vụ giữ gìn thông tin cuộc sống của từng người, từng mộ và các nghi lễ dành cho người chết.
Nhưng đối với những nhà hoạt động xã hội đang vận động chính phủ giữ lại Bukit Brown, đó không phải là kết quả họ muốn.
“Bukit Brown là nơi bạn có thể chạm vào những nấm mồ có niên đại 100 năm và ngắm những bức ảnh mờ nhạt của những người đàn ông và phụ nữ từng đóng góp vào lịch sử của Singapore theo một cách nào đó. Nó hoàn toàn khác với việc ngắm những di vật trong một bảo tàng hay đọc các sự kiện lịch sử trong một cuốn sách”, Erika Lim, một thành viên của tổ chức SOS Bukit Brown, phát biểu.
Vào ngày chính phủ công bố quy hoạch chi tiết của xa lộ qua nghĩa trang, các nhà hoạt động xã hội kêu gọi ngừng mọi kế hoạch phát triển trên địa hình của nó.
“Bukit Brown là nghĩa trang lịch sử cuối cùng còn sót lại tại Singapore”, Raymond Goh, một thành viên của tổ chức Những người điều tra hiện tượng siêu nhiên châu Á. Goh, người thường xuyên tới Bukit Brown, nói rằng những ngôi mộ đầu tiên được tìm thấy trong nghĩa trang đã được đào từ năm 1883.
“Một khi nghĩa trang bị phá hủy, nó sẽ biến mất vĩnh viễn”, Goh nói.
Nhưng dẫu sao thì kế hoạch làm xa lộ đã được quyết định.
“Lập kế hoạch phát triển dài hạn ở một nơi hiếm đất như Singapore buộc chúng tôi phải đưa ra nhiều quyết định khó khăn mang tính đánh đổi”, Bộ Phát triển Quốc gia Singapore tuyên bố.
Đây không phải lần đầu tiên chính phủ Singapore đối mặt với sự phản đối của dư luận đối với các kế hoạch phát triển. Song gần đây giới chức cho thấy họ đã lắng nghe những mối quan tâm của dư luận. Cách đây 10 năm, kế hoạch cải tạo một vùng đất lầy lội trên một hòn đảo của chính phủ Singapore đã bị hủy sau khi vấp phải sự phản đối của những người yêu thiên nhiên.
Đối với nhiều gia đình, lễ Thanh Minh năm nay có thể là lần cuối cùng họ thực hiện các nghi lễ tảo mộ người thân tại Bukit Brown.
Toh Yong Soon, một công dân Singapore, có mộ người thân trong nghĩa trang Bukit Brown. Ngôi mộ, được xây từ năm 1940, là nơi yên nghỉ của người mà bố Toh gọi bằng cô. Khi Toh tảo mộ vào năm ngoái, ông nói với người thân rằng bà sẽ sớm được chuyển tới nơi mới.
“Chúng tôi không muốn cản trở kế hoạch của chính phủ, song đó là một sự lãng phí. Bukit Brown là một bảo tàng sống”, Toh bình luận.
Thu Hồng
